Friday, 14 July 2017

6η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης | Πρώτη Ανακοίνωση

Παρασκευή  14 Ιουλίου 2017 - Ο χρόνος μετρά αντίστροφα για την έναρξη της 6ης Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης. Σε τρεις μήνες από τώρα -από τις 30 Σεπτεμβρίου 2017 έως τις 14 Ιανουαρίου 2018- η κεντρική έκθεση της διοργάνωσης που φέτος ετοιμάζεται να γιορτάσει τα δέκα της χρόνια θα υποδεχθεί σε τέσσερις χώρους της πόλης περισσότερους από 75 καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο.
Θεματικό πλαίσιο της 6ης Μπιενάλε είναι «Ιmagined Homes- Φαντασιακές Εστίες», το οποίο εκκινώντας από την παρούσα συγκυρία της έξαρσης του μεταναστευτικού προβλήματος, επικεντρώνεται στη ρευστότητα και το συνεχή επαναπροσδιορισμό του σπιτιού.

Πέντε άξονες συνθέτουν το πρόσωπο της διοργάνωσης:
1. Στηρίζεται στις δυνάμεις της
● Επιλέγει ένα ομαδικό επιμελητικό σχήμα που αποτελείται από τους ιστορικούς τέχνης του ΚΜΣΤ και δεν απευθύνεται, ως είθισται, σε έναν προσκεκλημένο επιμελητή.
● Διαχέεται στην πόλη αξιοποιώντας τον πλούτο της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Θεσσαλονίκης.
● Αξιοποιώντας την δεκάχρονη εμπειρία της προχωρά σε συνέργειες εντός κι εκτός συνόρων με θεσμούς και ιδρύματα που μοιράζονται τις ίδιες αγωνίες και καταβάλλουν ουσιαστικές προσπάθειες για την υποστήριξη της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας σε καιρούς κρίσης.

2. Είναι παρούσα, παρά τη ραγδαία συρρίκνωση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων
Αν και διαθέσιμο για τη φετινή διοργάνωση είναι μόλις το 20% της χρηματοδότησης που αντιστοιχούσε για καθεμία εκ των τριών προηγούμενων Μπιενάλε Θεσσαλονίκης (περί το ένα εκατ. ευρώ ανά διετία)οι επιμελητές αποφάσισαν οι περιορισμένοι οικονομικοί πόροι να μην αναδειχθούν σε εμπόδιο για την εξέλιξη του θεσμού. Κι αυτό διότι η διοργάνωση έχει καταστεί πόλος συσπείρωσης των καλλιτεχνικών δυνάμεων της πόλης σε επίπεδο μουσείων, εκπαιδευτικών οργανισμών, δημιουργικών ομάδων και κοινοτήτων, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλει σημαντικά στη διεθνοποίηση της ελληνικής εικαστικής σκηνής.

3. Υιοθετεί την πρακτική της ανοικτής πρόσκλησης προς τους καλλιτέχνες
Για πρώτη φορά σε τόσο μεγάλη έκταση (σχεδόν 50%) η επιλογή των καλλιτεχνών που συμμετέχουν στην 6η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης έγινε κατόπιν ανοικτής πρόσκλησης εκ μέρους της επιμελητικής ομάδας. Αξίζει να σημειωθεί ότι κατατέθηκαν 1.352 προτάσεις από την Ελλάδα και το εξωτερικό, γεγονός που αποδεικνύει ότι η Μπιενάλε Θεσσαλονίκης έχει καθιερωθεί στη συνείδηση του εικαστικού κόσμου με θετικό πρόσημο.

4. Δημιουργεί πρόγραμμα δημιουργικής διαμονής καλλιτεχνών
Εγκαινιάζεται φέτος πρόγραμμα δημιουργικής διαμονής καλλιτεχνών (artists’ residency program). Οκτώ εικαστικοί που επελέγησαν από τους επιμελητές φιλοξενούνται στη Θεσσαλονίκη με την υποστήριξη συνεργαζόμενων φορέων και παράγουν έργα ειδικά για την 6η Μπιενάλε, τα οποία θα ενταχθούν στην κεντρική έκθεση. Το πρόγραμμα που ξεκίνησε στις 25 Μαΐου βρίσκεται σε εξέλιξη.

5. Ενσωματώνει μια ακυρωμένη Μπιενάλε

Ενσωμάτωση εκδηλώσεων της ακυρωθείσας Μπιενάλε του Τσανάκαλε
Τον Σεπτέμβριο του 2016 και λίγο πριν τα εγκαίνιά της, η 5η Μπιενάλε του Τσανάκαλε στην Τουρκία ακυρώθηκε λόγω της ταραγμένης πολιτικής κατάστασης στη χώρα. Η 6η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης επέλεξε να ενσωματώσει στην κεντρική της έκθεση ένα μέρος της διοργάνωσης που δεν υλοποιήθηκε ως ένδειξη υποστήριξης και αλληλεγγύης, δεδομένου μάλιστα ότι η θεματική της Μπιενάλε του Τσανάκαλε –“Ηοmeland” (Πατρίδα) - ήταν παραπλήσια με αυτή της Θεσσαλονίκης.

Το πρόγραμμα της 6ης Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης διαχωρίζεται σε κεντρικό και παράλληλο. Στο κεντρικό πρόγραμμα περιλαμβάνονται η κεντρική έκθεση, το φεστιβάλ περφόρμανς, το πρόγραµµα δηµιουργικής διαµονής καλλιτεχνών, το πρόγραμμα δράσεων, εκθέσεις της Κίνησης των 5 Μουσείων Θεσσαλονίκης, κι εκπαιδευτικές δράσεις για παιδιά και ενήλικες.
Στο παράλληλο πρόγραμμα εντάσσονται αυτοχρηµατοδοτούµενες εκθέσεις-δράσεις που παρουσιάζονται υπό την αιγίδα της Μπιενάλε.

Χώροι διεξαγωγής: Η κεντρική έκθεση θα διαρθρωθεί σε ενότητες, οι οποίες θα αναπτυχθούν στην έδρα του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στη Μονή Λαζαριστών, στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης στην Αποθήκη Β1 στο λιμάνι Θεσσαλονίκης, σε χώρους του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και στην Αγιορειτική Εστία.
Για τις δράσεις της 6ης Μπιενάλε θα αξιοποιηθούν μουσειακοί και δημόσιοι χώροι της Θεσσαλονίκης, αρχιτεκτονικά μνημεία και αρχαιολογικοί χώροι, όπως και στις προηγούμενες διοργανώσεις.

Η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης συγχρηματοδοτείται από την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης).

Οργανωτικό Πλαίσιο 6ης Μπιενάλε Θεσσαλονίκης Σύγχρονης Τέχνης
Οργανωτικός φορέας: Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
Διοικητικό Συμβούλιο
Πρόεδρος: Ανδρέας Τάκης
Αντιπρόεδρος: Σοφία Καϊτατζή – Γουίτλοκ
Μέλη: Γiώργιος Διβάρης, Αλίκη Κωστάκη, Αλέξανδρος Μπαλτζής, Γιώτα Μυρτσιώτη, Αναστάσιος Νικάκης, Λόης Παπαδόπουλος, Γιώργος Τσακίρης
Διεύθυνση ΚΜΣΤ: Μαρία Τσαντσάνογλου
Διεύθυνση 6ης Μπιενάλε Θεσσαλονίκης Σύγχρονης Τέχνης: Συραγώ Τσιάρα, διευθύντρια του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης του ΚΜΣΤ.
Διαχείριση έργου: Αθηνά Ιωάννου, προϊσταμένη διοικητικών υπηρεσιών ΚΜΣΤ
Επιμελητική ομάδα: Δόμνα Γούναρη, Αρετή Λεοπούλου, Θοδωρής Μάρκογλου, Γιάννης Μπόλης, Ειρήνη Παπακωνσταντίνου, Μαρία Τσαντσάνογλου, Συραγώ Τσιάρα, Αγγελική Χαριστού, ιστορικοί τέχνης-επιμελητές ΚΜΣΤ. Εύη Παπαβέργου, Κατερίνα Παρασκευά, μουσειοπαιδαγωγοί ΚΜΣΤ
Συμβουλευτική Επιτροπή: Γιώργος Διβάρης, Θούλη Μισιρλόγλου, Μαρία Τσαντσάνογλου, Συραγώ Τσιάρα, Έλλη Χρυσίδου

EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ