Saturday, 27 May 2017

Ερωτηματικά προκαλεί η πρόθεση φορολόγησης των έργων Τέχνης στην Ελλάδα

Σάββατο 27 Μαΐου 2017 - Τον δημόσιο διάλογο για ένα κεφαλαιώδες ζήτημα για την ελληνική αγορά έργων τέχνης άνοιξε ημερίδα που διοργάνωσε ο Οίκος δημοπρασιών και Τέχνης Myrό Antiques House την περασμένη Κυριακή στο πλαισίο της συνεδριακής πλατφόρμας Money Show 2017 στην Θεσσαλονίκη. Η ημερίδα με διακριτικό τίτλο “Τέχνη και Περιουσιολόγιο” μελέτησε την σχεδιαζόμενη ένταξη των έργων τέχνης στο περιουσιολόγιο, μια κίνηση που όλα δείχουν ότι ανήκει στις προθέσεις της κυβέρνησης, η οποία -όπως εκτίμησαν οι ομιλητές- "θα ανοίξει τους ασκούς του Αιόλου".

Ανοίγουμε έναν διάλογο γιατί χρειάζεται να προσδιορίσουμε όλες τις παραμέτρους σ΄αυτό το θέμα που δεν αφορά μόνο τα έργα τέχνης αλλά και τα πνευματικά δικαιώματα” ανέφερε στον χαιρετισμό του στην ημερίδα ο Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος & Ενέργειας Σωκράτης Φάμελλος, θέτοντας παράλληλα σειρά ερωτημάτων όπως:“Τι θα μπορούσε να σημαίνει η εισαγωγή έργων τέχνης στο περιουσιολόγιο; Θα μπορούσε να έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα; Θα εφαρμοσθεί για όλα τα είδη της τέχνης; Πώς μπορεί να ποσοτικοποιηθεί η αξία; Τι γίνεται με τα ασφαλισμένα έργα;” είναι μερικά από τα ερωτήματα που έθεσε για διάλογο ο υπουργός.


Η τέχνη πρέπει να προστατευθεί πάση θυσία” είπε από την πλευρά ο διοργανωτής της ημερίδας και ιδιοκτήτης του οίκου δημοπρασιών Myro Antiques House, Σταύρος Μυρωνίδης εκφράζοντας φόβους ότι τα έργα τέχνης θα “φυγαδευτούν” σε άλλες χώρες.“Θα πέσει η αξία των έργων λόγω φορολόγησης και θα συμπιεσθούν προς τα κάτω οι τιμές”, πρόσθεσε.

Το ερώτημα που εγείρεται”, ανέφερε η αρχαιολόγος – μουσειολόγος Στέλλα Συλλαίου, “είναι ποιός θα κοστολογήσει τα έργα ενώ ο ιδιοκτήτης θα πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξει πώς έφτασαν στα χέρια του. Τι γίνεται όμως σε περιπτώσεις οικογενειακών κειμηλίων ή για ένα κλεμμένο, κατά το παρελθόν, έργο τέχνης που πέρασε σε άλλα χέρια και ο τωρινός ιδιοκτήτης του δεν το γνωρίζει;” αναρωτήθηκε. Επιπλέον, σύμφωνα με την κ.Συλλαίου, η αξία των έργων δεν είναι σταθερή και “μπορεί κάτι που σήμερα αντιμετωπίζεται ως αριστούργημα, χρόνια μετά να μην είναι και να χάνει την αξία του και το αντίστροφο”.Οι συνέπειες θα είναι σημαντικές και για τους συλλέκτες στην ελληνική αγορά αφού, όπως ανέφερε η κ.Συλλαίου, θα εμφανίζονται διστακτικοί να αγοράσουν και να επενδύσουν και κάποιοι θα ρευστοποιήσουν τις συλλογές τους.




Αλλη διάσταση στο θέμα έδωσε ο οικονομολόγος- φοροτεχνικός Δημήτρης Πανοζάχος, τονίζοντας ότι εκτός από την αξία κτήσης, μπορεί να ληφθεί υπόψη και η αξία ασφάλισης. “Δεν πρέπει να μπει φόρος περιουσίας αλλά το περιουσιολόγιο να γίνει εργαλείο διασταύρωσης, να μπει αφορολόγητο όριο στην απόκτηση έργων τέχνης και να μη θεωρείται ενιαία οικονομική πράξη η αγορά πολλών έργων από τον ίδιο καλλιτέχνη”.

Ενα παράδειγμα που σχετίζεται με τα έργα τέχνης και το περιουσιολόγιο στη Γαλλία, έδωσε η διευθύντρια του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Θούλη Μισιρλόγλου, χρησιμοποιώντας το εξαιρετικά γνωστό έργο του Courbet.“Τελευταίος του ιδιοκτήτης ήταν ο ψυχαναλυτής Ζακ Λακάν και μετά τον θάνατό του, το 1981, το γαλλικό υπουργείο Οικονομικών διευθέτησε τον φόρο κληρονομιάς με ειδικό νομοσχέδιο, μέσω της αγοράς του πίνακα, μια πράξη που ολοκληρώθηκε 14 χρόνια μετά. Αυτό, σε μια χώρα όπου οι εθνικές συλλογές, διεσπαρμένες στις συλλογές μουσείων σε όλη την επικράτεια, συγκροτήθηκαν σε μεγάλο βαθμό από τη δυνατότητα αποπληρωμής φόρων μέσω της δωρεάς από τους ιδιοκτήτες τους” εξήγησε η κ.Μισιρλόγλου.


Ακανθώδες είναι και το ζήτημα ύπαρξης ή μη φόρου κτήσης για τον δικηγόρο Στέργιο Κουκούδη ο οποίος αναρωτήθηκε αν η φορολόγηση θα γίνεται άπαξ.“Ποιός θα είναι ο τρόπος και η διάρκεια φορολόγησης; Θα είναι άυλο περιουσιακό στοιχείο; Θέλουμε απλά να καταγράψουμε τα έργα τέχνης; Μήπως δημιουργήσουμε μια τεράστια μαύρη αγορά έργων τέχνης;


Για επιμέρους ζητήματα της Αρχαιολογικής Νομοθεσίας σχετικά με κειμήλια ιδιωτών χρονολογούμενα μετά το 1453 μίλησε η αρχαιολόγος από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης Σοφία Ακριβοπούλου, ενώ ο δικηγόρος και πραγματογνώμων έργων τέχνης, Στέλιος Γκαρίπης, τόνισε ότι οι τιμές είναι οι πρώτες που επηρεάζονται σε περιπτώσεις πολιτικής και οικονομικής αστάθειας.

EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ