Sunday, 9 April 2017

Ιστορίες για γάτες | Μισή αρχοντιά


Κυριακή 9 Απριλίου 2017 - Μόλις γύρισα από την περιστασιακή  δουλειά μου· όταν λέω περιστασιακή, εννοώ για 5 μέρες και μερικές ώρες κάθε μέρα. Δεν πληρώνομαι, διότι κάνω απλά μια εξυπηρέτηση σε μια φίλη για μερικές μέρες που θα λείψει. Παρόλα αυτά, είναι ίσως μια από τις ελάχιστες φορές που έχω νιώσει σημαντική στην ζωή μου. Δεν κάνω πολλά είναι η αλήθεια, όμως η δουλειά μου ίσως βοηθάει να κερδίσει χρόνο μια γυναίκα με δύο μικρά παιδιά, που η καθημερινότητα της είναι ένα ωράριο πηγμένο από δουλειά. Σήμερα είναι η τέταρτη φορά που πήγα και όμως έχω συνειδητοποιήσει πολλά πράγματα, τόσο για την δουλειά όσο και για τον κόσμο που εργάζεται σε αυτή, αλλά ακόμα περισσότερο για τον υπόλοιπο κόσμο!

Η δουλειά της καθαρίστριας λοιπόν, πρόλαβε να μου μάθει μέσα σε 4 μέρες πράγματα που ίσως ήξερα αλλά δεν συνειδητοποιούσα. Φαίνεται αστείο που κάνω θέμα για το συγκεκριμένο επάγγελμα ε; Ίσως είναι πιο αστεία όσα ακολουθούν. Ίσως και όχι.

Δούλα, παραδουλεύτρα, καθαρίστρια, καμαριέρα, οικιακή βοηθός είναι κάποιες από τις ονομασίες που κατά καιρούς χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε τις υπηρεσίες που προσφέρει μια γυναίκα με αυτό το επάγγελμα. Άλλες λιγότερο και άλλες περισσότερο υποτιμητικές. Δεν παύουν όμως να χαρακτηρίζουν το ίδιο, πολύ σημαντικό πράγμα: την καθαριότητα. Άλλωστε όπως λένε μερικοί, η καθαριότητα είναι μισή αρχοντιά!

Σήμερα καθαρίσαμε μια δημόσια υπηρεσία. Όταν μπήκα μέσα ήταν μεσημέρι και σκεφτόμουν τους ανθρώπους που δούλευαν το πρωί. Άκουγα μέσα στα αφτιά μου ομιλίες, τηλέφωνα, ήχους από χαρτί που σκίζεται, ήχους από πληκτρολόγια, από τακούνια, από στυλό  που γράφει...  Καθώς ξεσκόνιζα ένα ένα τα γραφεία αυτών των μορφωμένων ανθρώπων, έπλαθα μια εικόνα για τον καθένα ξεχωριστά. Μπορείς να καταλάβεις πολλά πράγματα για κάποιον από το γραφείο του και μόνο, χωρίς καν να τον έχεις δει! Πρώτα άδειαζα τους κάδους με τα σκουπίδια. Ακόμα και ο τρόπος που πετάει κάποιος τα σκουπίδια του είναι χαρακτηριστικό του εαυτού του. Άλλος τσαλακώνει το χαρτί και το πετάει: με τον τρόπο αυτό ίσως στέλνει την κούραση του στον κάδο απορριμμάτων· άλλος βαριέται τόσο πολύ που δεν κάνει καν τον κόπο να συμμαζέψει τα σκουπίδια του! Άλλος θα φάει και θα καθαρίσει τα ψίχουλα και άλλος θα περιμένει τα μυρμήγκια να του τα μαζέψουν! Τα γεμάτα αποτσίγαρα τασάκια φυσικά δεν είναι αρμοδιότητά τους να τα μαζέψουν και εκεί σκέφτομαι, μα είναι αρμοδιότητά τους να καπνίζουν; Και μετά απ' όλα αυτά οι κολλημένες τσίχλες υπάρχουν παντού! Ίσως να τις μαζεύουν για να κολλάνε τις σημειώσεις...

Κατά καιρούς ακούω πως χαρακτηρίζουν οι άνθρωποι τον εαυτό τους. Ίσως δεν το έθεσα σωστά... “Είμαστε ότι τρώμε”, “είμαστε ότι δείχνουμε”, “είμαστε ότι φοράμε”,  κλπ., είναι κάποιες από τις δηλώσεις που κάνουμε στην προσπάθεια μας να βρούμε ένα σταθερό κριτήριο για να καταλάβουμε τι είμαστε επιτέλους! Ίσως είμαστε ό,τι πετάμε!

Η λέξη σκουπίδι είναι κάτι τόσο υποτιμητικό, όσο η λέξη άχρηστος. Κάποιος λοιπόν για να φτάσει στο σημείο να είναι άχρηστος, προϋποθέτει πως υπήρξε και χρήσιμος σε κάποιο χρονικό διάστημα. Έτσι και τα σκουπίδια, πριν γίνουν σκουπίδια ήταν χρηστικά αντικείμενα που έχασαν την αξία τους μετά την χρήση. Όσο είχαν αξία λοιπόν, ήταν προσεγμένα, τακτοποιημένα και καθαρά. Κατέληξαν όμως βρόμικα και ακατάστατα.

Το συμπέρασμα λοιπόν, είναι, πως μερικοί άνθρωποι έχουν μάθει να κοιτάνε μονόπλευρα τα πράγματα. Βλέπεις τους ανθρώπους λουσμένους, καθαρούς, χτενισμένους και στην τρίχα, αλλά όταν δεις τα σκουπίδια τους,  μια νέα εικόνα αντικαθιστά την αρχική, δείχνοντας ένα μάτσο βρομιάρηδες που δεν μπορούν να βάλουν σε τάξη τον εαυτό τους. Άρα όσο άρχοντες και αν δείχνουν φαινομενικά, η μισή τους αρχοντιά είναι πεταμένη μαζί με άχρηστα αντικείμενα σε έναν κάδο σκουπιδιών ή ακόμα καλύτερα για τους πιο τολμηρούς έξω από τον κάδο, μιας και δεν έχουν όλοι ταλέντο στην καλαθοσφαίριση.

Το χειρότερο απ' όλα όμως, δεν είναι το πώς είναι αυτοί οι άνθρωποι, αλλά τι αντιλήψεις έχουν για τους άλλους. Για παράδειγμα, όταν πηγαίνω σε μια δημόσια υπηρεσία με το προφίλ της φοιτήτριας καλών τεχνών, που έχει μορφωμένους γονείς, είναι ευγενική και περιποιημένη, το ύφος τους διαφέρει από την φάση που θα εμφανιστώ σαν καθαρίστρια με μια σκούπα στο χέρι και θα είμαι εξίσου ευγενική! Όταν μια κυρία με είδε στην δεύτερη εκδοχή, με κοίταξε με ένα βλέμμα ξιπασμένης ανωτερότητας, επίμονα και στραβά, και πήγε να κλειδώσει το γραφείο της, που εγώ θα το καθάριζα, μη τυχόν και της κλέψω τις αδιάφορες χαρτούρες με τις οποίες ασχολείται όλη τη μέρα. Με την ίδια, αν συναντιόμασταν σε ένα άλλο μέρος, π.χ. για φαγητό, ας πούμε με γνωστή παρέα, και καθόμασταν στο ίδιο τραπέζι δίχως να έχω την σκούπα σαν αξεσουάρ, και της έλεγα που φοιτώ, θα μου ζητούσε με ένα αστείο ύφος να της φτιάξω το πορτρέτο και θα με ρωτούσε ανοησίες ή θα ανέφερε εξυπνάδες που έχει διαβάσει από εδώ και εκεί για να μου δείξει πόσο αγαπάει την τέχνη!

Τελειώνοντας την δουλειά, η γυναίκα που βοηθούσα μου είπε την εξής φράση “Όταν είσαι καθαρίστρια δεν σε σέβεται κανείς”. Το ξεστόμισε με τόση κούραση και ειλικρίνεια που με έβαλε σε διαδικασία να σκέφτομαι συνέχεια αυτή τη φράση. Θυμήθηκα κατευθείαν έναν καθηγητή στο σχολείο. Είχα πάει αδιάβαστη, γιατί δεν έβρισκα κανένα ενδιαφέρον στο μάθημα του. Τον είχα ενημερώσει για την επιλογή που έκανα, παρόλα αυτά, αυτός επέμενε να του πω μάθημα. Στο τέλος μου είπε ότι θα γίνω καθαρίστρια, με σκοπό να με ρεζιλέψει στους συμμαθητές μου και να με κάνει να νιώσω άσχημα. Γιατί να νιώσω άσχημα; Εκείνη την στιγμή ο ίδιος απέτυχε στα μάτια μου σαν παιδαγωγός. Αναφέρθηκε τόσο υποτιμητικά σε ένα επάγγελμα που φροντίζει για την υγιεινή και την καθαριότητα. Δίδαξε σε μερικά λεπτά στους μαθητές του να υποτιμούν έναν άνθρωπο με κριτήριο το επάγγελμά του. Δίδαξε στους μαθητές του πώς να γίνουνε σκουπίδια. Ε, λοιπόν, αν γίνω ποτέ καθαρίστρια, θα είμαι πολύ περήφανη που θα καθαρίζω σκουπίδια σαν και του λόγου του. Θα είμαι πολύ περήφανη που θα είμαι μια αρχόντισσα με σκούπα! Θα νιώθω πολύ περήφανη που θα εξασκώ την τέχνη της καθαριότητας! Θα είμαι πολύ περήφανη που δεν θα απαιτώ σεβασμό από άχρηστα σκουπίδια, θα είμαι πολύ περήφανη που δεν θα είμαι και εγώ ένα σκουπίδι! Και θα είμαι ακόμα πιο περήφανη, που ακόμα και αν δεν με σέβεται κανείς, θα σέβομαι εγώ τον εαυτό μου.

Μαζέψτε τα σκουπίδια σας, και καθαρίστε τα σκατά σας. Γιατί διαφορετικά όσο μορφωμένοι και καλλιεργημένοι και να το παίζετε, η καθαρίστρια που τόσο πολύ υποτιμάτε, σας έχει στο μυαλό της σαν υπολείμματα ενός μεγάλου σκατού…

EDITO Οκτωβρίου 2016 | Το Αύριο και το Σήμερα της Τέχνης στην Ελλάδα

Γιώργος Καραφωτιάς, Άτιτλος πίνακας, Λάδι σε καμβά.
H Ελλάδα παρουσιάζει πλέον σημαντικό καλλιτεχνικό δυναμικό στις εικαστικές τέχνες, το οποίο δυστυχώς παραμένει υποπροβεβλημένο, σε σύγκριση με άλλα είδη καλλιτεχνικής παραγωγής. Συν τω χρόνω οι νέοι Έλληνες καλλιτέχνες διαμορφώνουν αυτό που ονομάζουμε νέα Ελληνική εικαστική ταυτότητα. Το ζήτημα τώρα είναι η επαρκής υποστήριξη της. Μέσα σε μια εξαιρετικά μικρή και καθόλου αναπτυγμένη αγορά, οι νέοι έλληνες εικαστικοί  καλλιτέχνες συχνά ασφυκτιούν.

- "Κρίση",  θα πείτε και θα γυρίσετε στο άλλο πλευρό. Εδώ όμως θα έχετε κάνει μεγάλο λάθος, και ο ύπνος σας δεν πρέπει να είναι καθόλου γαλήνιος, διότι σύντομα θα αντικρύσετε μία στείρα έρημο, και, το χειρότερο είναι, πως δεν θα πρόκειται για έναν εφιάλτη, αλλά για μια πραγματικότητα χωρίς προηγούμενο. Μάλιστα, αυτό το ενδεχόμενο καθίσταται πιο τραγικό, αν αναλογιστείτε  την ποιοτική αναβάθμιση των νεότερων Ελλήνων καλλιτεχνών. Σε αυτή έχουν συμβάλει τόσο οι Σχολές Καλών Τεχνών της χώρας, και νεότεροι σε ηλικία καθηγητές που είναι μέλη ΔΕΠ και διαδάσκοντες, όσο και ιδιωτικά ιδρύματα με σημαντική δράση με υποτροφίες και προγράμματα, που βελτίωσαν θεαματικά τις "παραστάσεις", το γνωσιακό και το εμπειρικό επίπεδο των νέων Ελλήνων καλλιτεχνών.

Μόλις όμως οι σπουδές ολοκληρωθούν, ο νέος Έλληνας εικαστικός καλλιτέχνης έχει να αντιμετωπίσει μία ζοφερή πραγματικότητα. Ο χώρος της τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει τους μηχανισμούς να προβάλλει νέο και μη ήδη εγκαθιδρυμένο περιεχόμενο από την πρώτη δεκαετία της χιλιετίας και εξής. Οι ελάχιστες χιλιάδες αποδεδειγμένοι φιλότεχνοι, και οι λίγες εκατοντάδες μικρότεροι ή μεγαλύτεροι, πλην όμως σοβαροί συλλέκτες, δεν επαρκούν για να συντηρήσουν, πόρρω δε μάλλον, για να αναπτύξουν την εγχώρια αγορά. Αυτό που προβάλλεται ως εκλεκτικισμός από πολλούς, είναι πρόφαση εν αμαρτίαις και όχι επιλογή: η κεντρική σκηνή της Τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει ισχυρό έρεισμα σε "λίγους και καλούς", αλλά  μικρή αποδοχή από όλους. Ελθούσης της κρίσης η αγορά δεν στέναξε, διότι δεν πρόλαβε ούτε στεναγμό να βγάλει! Άλλωστε, ήταν ήδη ημιθανής χτυπημένη από την διεθνοποίηση των αγορών, την αυξημένη προσβασιμότητα όσων πραγματικά αναζητούν και συλλέγουν τέχνη σε πηγές στο εξωτερικό, και βρίσκουν πληροφορίες στο διαδίκτυο. Εδώ και 5-7 χρόνια είναι πανεύκολο να εντοπίσεις εκλεκτή τέχνη στο Facebook, στην πλατφόρμα Saatchi, στο Behance Network ή/και αλλού, να μάθεις και να κανονίσεις την επίσκεψη σου στις μεγαλύτερες Art Fairs του  κόσμου, να αποκτήσεις τέχνη είτε για ευχαρίστηση, είτε ως επενδυτικό αγαθό, ορθολογικά τεκμηριωμένη και επαρκώς πιστοποιημένη.

Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ.