Saturday, 11 February 2017

Ο χορός της κοιλιάς ως performance και η θέση του ψηφιδωτού στην Σύγχρονη Τέχνη


Σάββατο 11 Φεβρουαρίου 2017 - Με μια θεαματική επίδειξη belly dance θα πλαισιωθούν τα εγκαίνια διεθνούς έκθεσης ψηφιδωτού την Παρασκευή 17 Φεβρουαρίου 2017, στις 19.00, στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ. Στα εγκαίνια η είσοδος θα είναι ελεύθερη.

Η  Annette von Kapff, από τις πιο γνωστές ερμηνεύτριες χορών της Ανατολής στη Γερμανία, που διδάσκει  σε σεμινάρια ανά τον κόσμο, θα παρουσιάσει δύο εντυπωσιακά σόου, μικρής διάρκειας, που ανατρέχουν στις ρίζες της ιδιαίτερης αυτής τέχνης στην αρχαία Αίγυπτο. Παράλληλα οι επισκέπτες του Τελλογλείου θα έχουν την ευκαιρία να θαυμάσουν την τέχνη του ψηφιδωτού όπως αποτυπώνεται στα έργα 40 καλλιτεχνών από όλον τον κόσμο στην  έκθεση  «Το Ψηφιδωτό ως Σύγχρονη Τέχνη». 

«Μας ενδιαφέρει να αναδείξουμε τη σύνδεση ανάμεσα σε δύο πανάρχαιες περιοχές του πολιτισμού η πορεία των οποίων συνεχίζεται και φτάνει ως τις μέρες μας, την τέχνη  του μωσαϊκού και τον  χορό της Ανατολής», εξηγεί η γενική γραμματέας του Τελλογλείου, καθηγήτρια του ΑΠΘ Αλεξάνδρα Γουλάκη – Βουτυρά. Η ίδια προσθέτει: «Ο χορός της Ανατολής από την αρχαία Αίγυπτο ως τα πέπλα της Loie Fuller στις αρχές του 20ού αιώνα μαρτυρεί τη δύναμη και την επιβίωση μιας σημαντικής μορφής τέχνης. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει με την τέχνη του μωσαϊκού – ψηφιδωτού. Στη Θεσσαλονίκη μπορεί να θαυμάσει κανείς εξαιρετικά δείγματα της τέχνης αυτής από την αρχαιότητα, τα πρώιμα βυζαντινά χρόνια ως τον 14ο αιώνα. Στην έκθεση του Τελλογλείου η τέχνη αυτή παρουσιάζεται στη σύγχρονη μορφή της μέσα από τα έργα 40 καλλιτεχνών από όλο τον κόσμο και την Ελλάδα».

Η έκθεση  «Το Ψηφιδωτό ως Σύγχρονη Τέχνη»  αναδεικνύει το ευρύ φάσμα του ψηφιδωτού σήμερα, με ανάγλυφα, κολάζ, γλυπτά, αντικείμενα και εγκαταστάσεις.

Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε από το 14ο Διεθνές Συνέδριο Ψηφιδωτού (AIMC) της Βιέννης το 2014 με επιμελήτρια την πρόεδρό του Edda Mally και έκτοτε δημιουργήθηκε το project μιας περιοδεύουσας έκθεσης σε διάφορες χώρες της Ευρώπης όπου συμμετέχουν και ντόπιοι καλλιτέχνες κάθε φορά. Η έκθεση παρουσιάστηκε  στη Δημοτική Πινακοθήκη της Λάρισας τον χειμώνα του 2016.

Σκοπός της παρουσίασης είναι να προσεγγίσει μέσα από μία νέα ματιά  το είδος του ψηφιδωτού. Πρόκειται για ένα σημαντικό εικαστικό γεγονός που παράλληλα δίνει  ερέθισμα για καλλιτεχνικό διάλογο με το σήμερα μέσα από την παρουσίαση ενός τέτοιου θέματος σε μια πόλη όπως η Θεσσαλονίκη με μακραίωνη παράδοση στην τέχνη του ψηφιδωτού.

Χορός Ανατολής
Η Annette von Kapff, με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Gamila, έχει μεγάλο ρεπερτόριο που καλύπτει από τον κλασικό χορό της Ανατολής έως το φολκλόρ και το μοντέρνο είδος.  Ο πρώτος χορός που θα παρουσιάσει είναι ο λεγόμενος Rags Shargui (κλασικός ανατολίτικος χορός). Σε αυτόν η χορεύτρια παρουσιάζει όλο το φάσμα των ανατολίτικων χορευτικών κινήσεων. Ο δεύτερος χορός με  τίτλο Rough, εντάσσεται στη μοντέρνα μορφή του   χορού της Ανατολής και παρουσιάζεται με τα λεγόμενα «Φτερά της Ίσιδας». Το όνομα το οφείλει στην Αιγύπτια θεότητα, Ίσιδα. Πρώτη χρησιμοποίησε τα «Φτερά της Ίσιδας» η  πρωτοπόρος Αμερικανίδα χορεύτρια και χορογράφος Loie Fuller (1862 - 1928), που χόρευε σε περίφημα θέατρα, από τα Follies Bergeres στο Παρίσι ως το Wintergarten στο Βερολίνο.   Ενθουσίαζε το κοινό ως «φιδίσια» χορεύτρια με πέπλα στα οποία προβάλλονταν φωτεινές δέσμες δημιουργώντας ένα μοναδικό show.  

Στην Αίγυπτο ο χορός από την αρχαιότητα είχε σημαντική θέση σε όλες τις εορταστικές εκδηλώσεις. Ξένοι περιηγητές γοητεύονταν εδώ και αιώνες από αυτόν το χορό και αναφέρονταν σε αυτόν σε  ταξιδιωτικές περιγραφές και σχετικά βιβλία, Ο Gustave Flaubert περιγράφει στο ταξιδιωτικό χρονικό του στην Ανατολή τις χορεύτριες  που είδε στα ταξίδια του. Τον 20 αιώνα το είδος διαδόθηκε διεθνώς. Σήμερα κάποιες χορεύτριες ακολουθούν πιστά την αιγυπτιακή παράδοση, ενώ άλλες ενσωματώνουν και άλλα στιλ. 

Κατά τη Διεθνή Έκθεση στο Σικάγο  το 1893 παρουσίασε για πρώτη φορά  χορούς της Ανατολής σε διεθνές κοινό μια χορεύτρια με καταγωγή από τη Συρία, η Fahreda Mazar Spyropoulos με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Little Egypt: Μικρή Αίγυπτος.   Οι χοροί της Little Egypt  προκάλεσαν   αίσθηση στο κοινό της εποχής καθώς αποκαλύπτονταν γυμνά μέρη του σώματος –κοιλιά, πόδια και χέρια. Στη συνέχεια οι χοροί αυτοί παρουσιάζονταν στις Η.Π.Α. σε θεάματα πιο ελαφρά (Burlesque). 

Με την εξέλιξη του   χορού της Ανατολής σε  show προστέθηκαν στις παραδοσιακές μορφές στοιχεία του κλασικού μπαλέτου, ο χορός έγινε περισσότερο κομψός και ανάλαφρος. Ο όρος belly dance που καθιερώθηκε για να περιγράψει τον χορό της Ανατολής περιορίζει λανθασμένα την πολλαπλότητα του είδους αυτού και τις επιδόσεις των χορευτριών της κοιλιάς, των γοφών, του κορμού.   Λανθασμένα επίσης συνδέεται με το Striptease ή Lapdance, συγκρίσεις που υποτιμούν  άδικα την τέχνη, την εντατική άσκηση και τη δουλειά που απαιτεί ο χορός της Ανατολής.  «Το belly dance δείχνει παλιές μορφές χορού –όπως και η αρχαία τέχνη των μωσαϊκών- οι οποίες εξακολουθούν να εξελίσσονται  ως σήμερα και να υπάρχουν με ένα «νέο ένδυμα», σημειώνει η Έντα Μάλι.

H έκθεση «Το Ψηφιδωτό ως Σύγχρονη Τέχνη» θα διαρκέσει ως τις 23 Απριλίου 2017. Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη & Πέμπτη 9.00 – 14.00, Τετάρτη & Παρασκευή 9.00 – 14.00 και 17.00 – 21.00, Σάββατο & Κυριακή 10.00 – 18.00. Δευτέρα κλειστά.

EDITO Οκτωβρίου 2016 | Το Αύριο και το Σήμερα της Τέχνης στην Ελλάδα

Γιώργος Καραφωτιάς, Άτιτλος πίνακας, Λάδι σε καμβά.
H Ελλάδα παρουσιάζει πλέον σημαντικό καλλιτεχνικό δυναμικό στις εικαστικές τέχνες, το οποίο δυστυχώς παραμένει υποπροβεβλημένο, σε σύγκριση με άλλα είδη καλλιτεχνικής παραγωγής. Συν τω χρόνω οι νέοι Έλληνες καλλιτέχνες διαμορφώνουν αυτό που ονομάζουμε νέα Ελληνική εικαστική ταυτότητα. Το ζήτημα τώρα είναι η επαρκής υποστήριξη της. Μέσα σε μια εξαιρετικά μικρή και καθόλου αναπτυγμένη αγορά, οι νέοι έλληνες εικαστικοί  καλλιτέχνες συχνά ασφυκτιούν.

- "Κρίση",  θα πείτε και θα γυρίσετε στο άλλο πλευρό. Εδώ όμως θα έχετε κάνει μεγάλο λάθος, και ο ύπνος σας δεν πρέπει να είναι καθόλου γαλήνιος, διότι σύντομα θα αντικρύσετε μία στείρα έρημο, και, το χειρότερο είναι, πως δεν θα πρόκειται για έναν εφιάλτη, αλλά για μια πραγματικότητα χωρίς προηγούμενο. Μάλιστα, αυτό το ενδεχόμενο καθίσταται πιο τραγικό, αν αναλογιστείτε  την ποιοτική αναβάθμιση των νεότερων Ελλήνων καλλιτεχνών. Σε αυτή έχουν συμβάλει τόσο οι Σχολές Καλών Τεχνών της χώρας, και νεότεροι σε ηλικία καθηγητές που είναι μέλη ΔΕΠ και διαδάσκοντες, όσο και ιδιωτικά ιδρύματα με σημαντική δράση με υποτροφίες και προγράμματα, που βελτίωσαν θεαματικά τις "παραστάσεις", το γνωσιακό και το εμπειρικό επίπεδο των νέων Ελλήνων καλλιτεχνών.

Μόλις όμως οι σπουδές ολοκληρωθούν, ο νέος Έλληνας εικαστικός καλλιτέχνης έχει να αντιμετωπίσει μία ζοφερή πραγματικότητα. Ο χώρος της τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει τους μηχανισμούς να προβάλλει νέο και μη ήδη εγκαθιδρυμένο περιεχόμενο από την πρώτη δεκαετία της χιλιετίας και εξής. Οι ελάχιστες χιλιάδες αποδεδειγμένοι φιλότεχνοι, και οι λίγες εκατοντάδες μικρότεροι ή μεγαλύτεροι, πλην όμως σοβαροί συλλέκτες, δεν επαρκούν για να συντηρήσουν, πόρρω δε μάλλον, για να αναπτύξουν την εγχώρια αγορά. Αυτό που προβάλλεται ως εκλεκτικισμός από πολλούς, είναι πρόφαση εν αμαρτίαις και όχι επιλογή: η κεντρική σκηνή της Τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει ισχυρό έρεισμα σε "λίγους και καλούς", αλλά  μικρή αποδοχή από όλους. Ελθούσης της κρίσης η αγορά δεν στέναξε, διότι δεν πρόλαβε ούτε στεναγμό να βγάλει! Άλλωστε, ήταν ήδη ημιθανής χτυπημένη από την διεθνοποίηση των αγορών, την αυξημένη προσβασιμότητα όσων πραγματικά αναζητούν και συλλέγουν τέχνη σε πηγές στο εξωτερικό, και βρίσκουν πληροφορίες στο διαδίκτυο. Εδώ και 5-7 χρόνια είναι πανεύκολο να εντοπίσεις εκλεκτή τέχνη στο Facebook, στην πλατφόρμα Saatchi, στο Behance Network ή/και αλλού, να μάθεις και να κανονίσεις την επίσκεψη σου στις μεγαλύτερες Art Fairs του  κόσμου, να αποκτήσεις τέχνη είτε για ευχαρίστηση, είτε ως επενδυτικό αγαθό, ορθολογικά τεκμηριωμένη και επαρκώς πιστοποιημένη.

Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ.