Tuesday, 13 September 2016

Lola Nikolaou Gallery | Πέγκυ Κλιάφα: Placebo

«I can't understand why some people believe 
completely in medicine but not in art, without questioning either».
-Damien Hirst


Τρίτη 13 Σεπτεμβρίου 2016 - Η γκαλερί Λόλα Νικολάου εγκαινιάζει την Πέμπτη 22 Σεπτεμβρίου 2016 την έκθεση της Πέγκυς Κλιάφα με τίτλο Placebo. Το κείμενο της επιμέλειας υπογράφει η  γνωστή Ιστορικός/Κριτικός Τέχνης, Curator Θάλεια Στεφανίδου. Σε αυτό, διαβάζουμε:

"Placebo ονομάζεται το εικονικό φάρμακο με το οποίο το θεραπευτικό αποτέλεσμα στηρίζεται αποκλειστικά στην υποκειμενική αντίληψη ή πίστη.  Placebo ονομάζει η Πέγκυ Κλιάφα την έκθεσή της στην γκαλερί Λόλα Νικολάου το Σεπτέμβριο του 2016, μένοντας πιστή σε ρηματικές αναφορές από την ιατρική ορολογία καθώς και στην ανάγκη της να υποψιάσει για τον θεραπευτικό χαρακτήρα των ψευδαισθησιακών τεχνικών της τέχνης.  Εγώ θα πρόσθετα σε αυτή την έννοια μία διαζευκτική προσωπική ερμηνεία: «Placebo ή το μελαγχολικό τέχνασμα των “ζωγράφων”». Όπως ο νους φτιάχνει “ιαματικά” ποιήματα συνταιριάζοντας δάνεια κυριολεκτικά από παντού, έτσι κι ο καλλιτέχνης συλλέγει υλικά, με μια δημιουργική αυτοδιαχείριση τεχνικής, μοντάζ και χειροτεχνίας, τα οποία παράγουν με τις ιδιόρρυθμες συναθροίσεις τους εκείνο το ιδιαίτερο είδος πνευματικής δημιουργίας που ψυχικά ανατάσσει—με τέχνασμα! Υπό αυτήν την έννοια, το ενδιαφέρον της Κλιάφα εστιάζει στα θεμέλια της δυτικής συνείδησης όσον αφορά τα “θαύματα” της φύσης ή της επιστήμης, αλλά εν τέλει και σε σχέση με τα διανοητικά θαύματα, όπως άλλωστε αυτό συμβαίνει και σε κάθε μορφή τέχνης.



Vitraux, τοίχοι, ταπετσαρίες, ροζέτες, δαντέλες, μάνταλα, ανάγλυφα, πολυέλαιοι, ψηφιδωτά, assemblages και κορνιζαρισμένα χάπια εν είδει πορτρέτου... όλα φτιαγμένα από άδειες, χρησιμοποιημένες συσκευασίες [blister] ή άδειες διαφανείς κάψουλες και χάπια, ατόφια κι ανέπαφα, συχνά μέσα σε σελοφάν καραμέλας. Η επιλογή και η ταξινόμηση του υλικού είναι φανερό πως απαιτεί ιδιαίτερη επιμέλεια. Οι κατασκευές της Πέγκυς Κλιάφα μοιάζουν με μέλη αιρετικής αρχιτεκτονικής, που καταλαμβάνουν τον τρισδιάστατο χώρο πλάθοντας ό,τι θα ανακαλούνταν στη μνήμη μας ως χώρος λατρείας ή μυστικής τελετουργίας και μέθεξης. Η διαδικασία κατασκευής αναδεικνύει διαφορετικά ζωγραφικά μοτίβα και οι διαφοροποιημένοι χειρισμοί της έτοιμης πρώτης ύλης μορφοποιούν ενός είδους κέντημα σε επιφάνειες ή και σε σχηματοποιημένες περίβλεπτες συσσωρεύσεις στο χώρο. Πρόκειται για μία χειροτεχνική συνθήκη μέσα στη μεγάλη ποικιλία των επινοητικών καλλιτεχνικών πρακτικών, όπου απαιτούνται χειρονομίες υψηλής ακρίβειας, ώστε να προκύψουν έργα σχεδόν αχειροποίητα.  Οι έξυπνες ανα-δια-τάξεις της επιλεγμένης ύλης, οι συρραφές από τις “κλεμμένες”, άδειες πλέον θήκες των ιαμάτων, οι περιδινήσεις και οι υβριδισμοί, οι συστροφές και οι ρυθμικές διαδοχές, οι σπείρες και οι ρόδακες, όπως και οι αναλογικές απεικονίσεις γνώριμων συμβόλων ή σχημάτων, λειτουργούν σαν πιόνια που συνθέτουν κάθε φορά και μια άλλη παρτίδα, πλάθοντας όλα μαζί ένα παράδοξο σύμπαν. Από την επιλογή των υλικών έως το τελικό αποτέλεσμα των έργων είναι φανερό πως πρόκειται για μία υπομονετική εργασία και ταυτόχρονα για μια άσκηση, στοιχεία που κάνουν να αναδυθεί η εσωτερικότητα της εμπειρίας της δημιουργού. Η εύγλωττη ησυχία των έργων της Πέγκυς Κλιάφα είναι σίγουρο πως καλλιεργεί μια ατμόσφαιρα συγκέντρωσης, παράξενης εχεμύθειας και εμβάθυνσης, κάτι στο οποίο συμβάλλει κατά πολύ και η χρήση διαχρονικών ιερών συμβόλων.  Παρόλο που η επιλογή του υλικού για τη δημιουργία των έργων της Πέγκυς Κλιάφα παραπέμπει με έναν καταφατικό τρόπο στη δυνατότητα της επιστήμης να καταφέρνει την ίαση μέσω φαρμάκων, η επιλογή του τίτλου [placebo] που επέλεξε η καλλιτέχνης υποψιάζει προς την κατεύθυνση της αυταπάτης. Η δυναμική “placebo” είναι σαφώς πλασματική, παρόμοια με το πλασματικό ιδιόλεκτο της οποιασδήποτε τέχνης. Μια αλληγορία λοιπόν για την ίαση και τους αποτελεσματικούς της τρόπους και μία παρωδία ταυτόχρονα με τον τρόπο ενός σύγχρονου Φάουστ, που επειδή έχει βρει το ελιξίριο της ζωής μαστορεύει μεθοδικά, περνώντας ευχάριστα την ώρα του. Από αυτή την άποψη, το εργαστήρι της Πέγκυς Κλιάφα είναι γεμάτο από καλαίσθητα “παρασκευάσματα αλχημείας της τέχνης”, σαν αντίδοτα ψευδαισθησιακά και σαν μαγικά φίλτρα για την “αρρώστια”. Κι έτσι είναι σαν να ομολογείται μέσω της καλλιτεχνικής της εργασίας πως κάθε έκφραση δημιουργικότητας αποτελεί μια σχεδόν θεολογική εμπειρία, μια ανα-παρα-γωγιμότητα που, διευρύνοντας τους ορίζοντες της αντιληπτικής μας δυνατότητας, θεραπεύει..."




EDITO Οκτωβρίου 2016 | Το Αύριο και το Σήμερα της Τέχνης στην Ελλάδα

Γιώργος Καραφωτιάς, Άτιτλος πίνακας, Λάδι σε καμβά.
H Ελλάδα παρουσιάζει πλέον σημαντικό καλλιτεχνικό δυναμικό στις εικαστικές τέχνες, το οποίο δυστυχώς παραμένει υποπροβεβλημένο, σε σύγκριση με άλλα είδη καλλιτεχνικής παραγωγής. Συν τω χρόνω οι νέοι Έλληνες καλλιτέχνες διαμορφώνουν αυτό που ονομάζουμε νέα Ελληνική εικαστική ταυτότητα. Το ζήτημα τώρα είναι η επαρκής υποστήριξη της. Μέσα σε μια εξαιρετικά μικρή και καθόλου αναπτυγμένη αγορά, οι νέοι έλληνες εικαστικοί  καλλιτέχνες συχνά ασφυκτιούν.

- "Κρίση",  θα πείτε και θα γυρίσετε στο άλλο πλευρό. Εδώ όμως θα έχετε κάνει μεγάλο λάθος, και ο ύπνος σας δεν πρέπει να είναι καθόλου γαλήνιος, διότι σύντομα θα αντικρύσετε μία στείρα έρημο, και, το χειρότερο είναι, πως δεν θα πρόκειται για έναν εφιάλτη, αλλά για μια πραγματικότητα χωρίς προηγούμενο. Μάλιστα, αυτό το ενδεχόμενο καθίσταται πιο τραγικό, αν αναλογιστείτε  την ποιοτική αναβάθμιση των νεότερων Ελλήνων καλλιτεχνών. Σε αυτή έχουν συμβάλει τόσο οι Σχολές Καλών Τεχνών της χώρας, και νεότεροι σε ηλικία καθηγητές που είναι μέλη ΔΕΠ και διαδάσκοντες, όσο και ιδιωτικά ιδρύματα με σημαντική δράση με υποτροφίες και προγράμματα, που βελτίωσαν θεαματικά τις "παραστάσεις", το γνωσιακό και το εμπειρικό επίπεδο των νέων Ελλήνων καλλιτεχνών.

Μόλις όμως οι σπουδές ολοκληρωθούν, ο νέος Έλληνας εικαστικός καλλιτέχνης έχει να αντιμετωπίσει μία ζοφερή πραγματικότητα. Ο χώρος της τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει τους μηχανισμούς να προβάλλει νέο και μη ήδη εγκαθιδρυμένο περιεχόμενο από την πρώτη δεκαετία της χιλιετίας και εξής. Οι ελάχιστες χιλιάδες αποδεδειγμένοι φιλότεχνοι, και οι λίγες εκατοντάδες μικρότεροι ή μεγαλύτεροι, πλην όμως σοβαροί συλλέκτες, δεν επαρκούν για να συντηρήσουν, πόρρω δε μάλλον, για να αναπτύξουν την εγχώρια αγορά. Αυτό που προβάλλεται ως εκλεκτικισμός από πολλούς, είναι πρόφαση εν αμαρτίαις και όχι επιλογή: η κεντρική σκηνή της Τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει ισχυρό έρεισμα σε "λίγους και καλούς", αλλά  μικρή αποδοχή από όλους. Ελθούσης της κρίσης η αγορά δεν στέναξε, διότι δεν πρόλαβε ούτε στεναγμό να βγάλει! Άλλωστε, ήταν ήδη ημιθανής χτυπημένη από την διεθνοποίηση των αγορών, την αυξημένη προσβασιμότητα όσων πραγματικά αναζητούν και συλλέγουν τέχνη σε πηγές στο εξωτερικό, και βρίσκουν πληροφορίες στο διαδίκτυο. Εδώ και 5-7 χρόνια είναι πανεύκολο να εντοπίσεις εκλεκτή τέχνη στο Facebook, στην πλατφόρμα Saatchi, στο Behance Network ή/και αλλού, να μάθεις και να κανονίσεις την επίσκεψη σου στις μεγαλύτερες Art Fairs του  κόσμου, να αποκτήσεις τέχνη είτε για ευχαρίστηση, είτε ως επενδυτικό αγαθό, ορθολογικά τεκμηριωμένη και επαρκώς πιστοποιημένη.

Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ.