Thursday, 14 July 2016

Φθινόπωρο με Delacroix, Philippoteaux & τα "ΠρόΣΩΠΑ" του Μεσσίνη στην Θεσσαλονίκη

Πέμπτη 14  Ιουλίου 2016 - Με τρεις μεγάλες εκθέσεις ετοιμάζεται να υποδεχτεί δυναμικά το φθινόπωρο το Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ. Οι εκθέσεις «Ο Ντελακρουά σκηνοθετεί το ’21» και «Ο Φιλιποτό δημιουργεί το Πανόραμα για την Πολιορκία του Παρισιού», που θα εγκαινιαστούν παράλληλα τον Οκτώβριο, πέρα από το εικαστικό τους ενδιαφέρον, είναι σημαντικές διότι προσεγγίζουν το ζήτημα των ελληνογαλλικών σχέσεων τον 19ο αιώνα μέσα από μεγάλα κεφάλαια και άγνωστες πτυχές της Ιστορίας. Οι δύο αυτές διοργανώσεις πραγματοποιούνται υπό την αιγίδα της Ελληνικής και Γαλλικής Προεδρίας της Δημοκρατίας και σε συνεργασία με μουσεία και πολιτιστικούς οργανισμούς της Ελλάδας και της Γαλλίας, όπως τόνισε σε συνέντευξη Τύπου η γενική γραμματέας του Δ.Σ. του Τελλογλείου, καθηγήτρια του ΑΠΘ, Αλεξάνδρα Γουλάκη – Βουτυρά, που έχει τη γενική ευθύνη των εκθέσεων. Νωρίτερα, τον Σεπτέμβριο, το Τελλόγλειο ανοίγει τη σεζόν παρουσιάζοντας την έκθεση «ΠρόΣΩΠΑ» του Έλληνα φωτοειδησεογράφου Δημήτρη Μεσσίνη.

Η έκθεση «Ο Ντελακρουά σκηνοθετεί το ‘21» προτείνει μια πρωτότυπη ανάγνωση δύο εμβληματικών έργων του μεγάλου Γάλλου ζωγράφου που σχετίζονται με τον Ρομαντισμό και τον Φιλελληνισμό, τις «Σφαγές της Χίου» και την «Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου», μέσα από τα μάτια Ελλήνων εικαστικών, όπως ο Σπύρος Βασιλείου και ο Ευάγγελος Ιωαννίδης. Αν και δεν επισκέφθηκε ποτέ την Ελλάδα, ο Ευγένιος Ντελακρουά (Eugène Delacroix, 1798-1863) συγκινήθηκε από τον απόηχο του δράματος των δύο τραγικών εξεγέρσεων, όπως το κατέγραψαν ο Ουγκό, ο Μπάιρον και άλλοι φιλέλληνες, μετατρέποντας τα έργα του σε σύμβολα της εξέγερσης των Ελλήνων. Για την έκθεση μεταφέρονται από το Παρίσι και την Αθήνα πρωτότυπα έργα του Ντελακρουά, καθώς και το αντίγραφο σε φυσικό μέγεθος (4,5 Χ 3,5 μ.) των «Σφαγών της Χίου» του Ευάγγελου Ιωαννίδη από το Βυζαντινό Μουσείο Χίου. Παράλληλα με τη διείσδυση στον τρόπο δημιουργίας των έργων αυτών (προσχέδια, ενδυμασίες κτλ.), στην έκθεση επιχειρείται μια ανάγνωση των ίδιων των γεγονότων από μαρτυρίες ντόπιων (κείμενα), παρουσίαση της τουρκικής πλευράς (κείμενο του Βαχίτ Πασά), επιστολές του Κοραή, του Βαρβάκη και άλλα εικαστικά και μη ντοκουμέντα. Συνεργάζονται: Εθνικό Μουσείο Ευγένιου Ντελακρουά, Παρίσι, Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο Αθηνών, Κεντρική Βιβλιοθήκη ΑΠΘ (Συλλογή Τρικόγλου), Βιβλιοθήκη Κοραή Χίου - Μουσείο Αργέντη, Βυζαντινό Μουσείο Χίου (Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου), συλλέκτες και ιδιώτες. Προετοιμασία έκθεσης – καταλόγου: Θέμις Βελένη, Παναγιώτης Κουρνιάκος, Χριστίνα Τσαγκάλια.
Διάρκεια έκθεσης: 18 Οκτωβρίου 2016 - 31 Ιανουαρίου 2017 



«Ο Φιλιποτό δημιουργεί το Πανόραμα για την Πολιορκία του Παρισιού». Ένα από τα ελάχιστα σωζόμενα ζωγραφικά πανοράματα του 19ου αιώνα, που ανήκει στη συλλογή του Τελλογλείου και απεικονίζει μία από τις κρισιμότερες μάχες του Γαλλοπρωσικού Πολέμου, πρωταγωνιστεί στην έκθεση «Ο Φιλιποτό δημιουργεί το Πανόραμα για την Πολιορκία του Παρισιού». Το αποσπασματικά σωζόμενο έργο φιλοτεχνήθηκε από τον Γάλλο ζωγράφο Henri Felix Emmanuel Philippoteaux σε συνεργασία με τον νεαρό γιο του Paul, εκτέθηκε σε μια ροτόντα στα Ηλύσια Πεδία (1872) και συσχετίστηκε με δύο σημαντικά γεγονότα της εποχής: τον Γαλλοπρωσικό Πόλεμο (1870-1871) και τους Πρώτους Σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας (1896). Το πανόραμα απεικονίζει την υπεράσπιση του φρουρίου του Issy από τους αποκλεισμένους Γάλλους μαχητές, που δέχονταν τους συνεχείς βομβαρδισμούς του Πρωσικού πυροβολικού (1871). Η απήχηση του έργου στο γαλλικό κοινό ήταν τέτοια που οι δύο ζωγράφοι και το συνεργείο τους υποχρεώθηκαν να φιλοτεχνήσουν δύο αντίγραφα (1876), τα οποία περιόδευσαν στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Ένα από αυτά έφτασε στην Αθήνα, λίγες μέρες πριν από την έναρξη της πρώτης Ολυμπιάδας. Φιλοξενήθηκε σε μία ροτόντα, η οποία βρισκόταν ακριβώς έξω από το Παναθηναϊκό Στάδιο. Παρά τις αντιδράσεις της ελληνικής βασιλικής οικογένειας, που επιθυμούσε την κατεδάφιση του κτιρίου, το πανόραμα παρέμεινε στη θέση αυτή τουλάχιστον ως το 1915. Στη συνέχεια τα ίχνη του έργου χάθηκαν ως τις αρχές της δεκαετίας του ’70, οπότε αγοράστηκε από το ζεύγος Τέλλογλου. Το πανόραμα της συλλογής του Τελλογλείου συνιστά τον προάγγελο του σύγχρονου κινηματογράφου και αποτελεί την αφετηρία για τη διερεύνηση των ελληνογαλλικών σχέσεων στο β’ μισό του 19ου αιώνα μέσα από το πρίσμα της τέχνης και του πολιτισμού. Παράλληλα στην έκθεση θα παρουσιαστούν μεταξύ άλλων: δοκιμή του Φιλιποτό για το συγκεκριμένο πανόραμα, έργο που ανήκει στο Μusée de l'Armée του Παρισιού, έργα σύγχρονών του Γάλλων καλλιτεχνών με θέμα τον Γαλλοπρωσικό Πόλεμο, εκδόσεις από τη Συλλογή Τρικόγλου (Κεντρική Βιβλιοθήκη ΑΠΘ), καθώς και φωτογραφικό υλικό από το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών – Ίδρυμα Βούρου - Ευταξία. Προετοιμασία έκθεσης –καταλόγου: Χριστίνα Τσαγκάλια.
Διάρκεια έκθεσης: 18 Οκτωβρίου 2016 – 31 Ιανουαρίου 2017 

Δημήτρης Μεσσίνης: «ΠρόΣΩΠΑ». «Το πρόσωπο είναι η ψυχή σου», λέει ο διάσημος Έλληνας φωτορεπόρτερ Δημήτρης Μεσσίνης. Στην έκθεσή του με τίτλο «ΠρόΣΩΠΑ» θα παρουσιάσει μία επιλογή έργων του που χρονολογούνται από το 1991 μέχρι σήμερα, τα οποία καθρεφτίζουν την καριέρα του στη διεθνή φωτοειδησεογραφία. Πρόκειται για την πρώτη ατομική έκθεση του πολυβραβευμένου Έλληνα φωτοειδησεογράφου, ο οποίος κατά τη διάρκεια των τελευταίων 25 ετών έχει εργαστεί για διεθνή μέσα ενημέρωσης και έχει καλύψει το μεγαλύτερο μέρος των πολέμων και συγκρούσεων στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και την Ασία. Η έκθεση περιλαμβάνει την ψηφιακή παρουσίαση 85 φωτογραφικών έργων, σε ασπρόμαυρη εμφάνιση σε δέκα οθόνες υψηλότατης ευκρίνειας, διαστάσεων ενός μέτρου Χ 60 εκατοστά η καθεμιά. Στις οθόνες θα γίνεται συνεχής, αργή εναλλαγή των θεμάτων. Είναι μια επιλογή φωτογραφιών που απεικονίζει ανθρώπινα πρόσωπα σε πολύ έντονες καταστάσεις, μέσα από το οδοιπορικό της ζωής του Δημήτρη Μεσσίνη σε πολλές χώρες του κόσμου, σε καταστάσεις κρίσης και πολέμου ή σε σπάνιες ιστορικές στιγμές, αφ΄ ότου ξεκίνησε η διεθνής καριέρα του το 1991. Όσον αφορά τα μεγάλα αθλητικά γεγονότα, έχει καλύψει τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες της Βαρκελώνης, της Ατλάντα και στην Αθήνα, καθώς και τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του Albertville. Έχει επίσης καλύψει το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου στις ΗΠΑ, Γαλλία, Ιαπωνία - Κορέα και τη Γερμανία. Το 1996, κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου στην Αγγλία, ήταν συντονιστής στην ομάδα φωτογραφίας του Ευρωπαϊκού Πρακτορείου (EPA) και το 2000 κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου στην Ολλανδία και Βέλγιο ήταν υπεύθυνος για όλη την ομάδα φωτογράφων για το Associated Press. Το διάστημα 2004 - 2006 διετέλεσε Senior Photo Editor του AP για την Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική με έδρα το Λονδίνο. Σε αρκετές διεθνείς αποστολές, όπως το βοσνιακό πόλεμο, τον πόλεμο στο Κοσσυφοπέδιο, τους βομβαρδισμούς κατά της Γιουγκοσλαβίας, την κρίση στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο στο Αφγανιστάν, υπήρξε και συντονιστής των φωτογραφικών ομάδων. Μετά τη Θεσσαλονίκη η έκθεση θα περιοδεύσει ανά την Ελλάδα για να κλείσει την πορεία της στην Αθήνα.
Διάρκεια έκθεσης: 16 Σεπτεμβρίου – 30 Οκτωβρίου 2016

Παράλληλα, συνεχίζεται και τους θερινούς μήνες το πρόγραμμα δράσεων «Το Τελλόγλειο των νέων». Το πρόγραμμα ξεκίνησε με το εργαστήριο Youthnest, μια δράση συμμετοχικού σχεδιασμού από νέους για νέους και συνεχίστηκε με συναυλίες από το τμήμα Μουσικών Σπουδών του ΑΠΘ και το διήμερο κρητικής μουσικής με τον Ross Daly στο πλαίσιο της έκθεσης   μουσικών οργάνων και γλυπτών του Λεωνίδα Σπανού και  της Όλγας Σπανού. Κι ακόμη συνεχίζονται δράσεις όπως το Summer Camp και εκθέσεις νέων δημιουργών, ενώ στις 30 Ιουνίου θα γίνει το opening του ανανεωμένου καφέ TELO.

EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ