Sunday, 24 July 2016

Γιάννη Σταμενίτη "Η αυτοπροσωπογραφία ενός περαστικού"

Κυριακή 24 Ιουλίου 2016 - Ανήμερα της επετείου της Χιροσίμα,  το Σάββατο 6 Αυγούστου, εγκαινιάζεται η  έκθεση του εικαστικού Γιάννη Σταμενίτη "Η αυτοπροσωπογραφία ενός περαστικού" στην Balkan Gallery της Ξάνθης (Ιωακείμ Σγούρου 8). Το κείμενο της επιμέλειας υπογράφει η ιστορικός της Τέχνης Αρετή Λεοπούλου. Ακολουθεί το ενδιαφέρον κείμενο της:

Φωτογραφίες επίσημων εγγράφων, φωτογραφίες μιας ζωής μέσα από την κοινωνική / κρατική της εκδοχή, όλες στο ίδιο μοτίβο, με τον ίδιο άνθρωπο, που όμως σε καμία δεν είναι ίδιος με την προηγούμενη. Ο Γιάννης Σταμενίτης χρησιμοποιεί συνειδητά και σταθερά διάφορα αυτοβιογραφικά στοιχεία στη δουλειά του, στήνοντας εδώ και χρόνια ατομικές μυθολογίες (μεταφράζοντας τον όρο "individual mythologies", που χρησιμοποίησε ο Harald Szeemann στην Documenta 5) και επιχειρεί να τις μοιραστεί με τον κόσμο.
Στην τελευταία σειρά έργων του αναδιοργανώνει το παρελθόν του μέσα από την αυτοεικόνα του, επεξεργάζεται και «αλλοιώνει» ψηφιακά φωτογραφίες του, για να συντάξει μια σειρά προσωπογραφιών που καταδεικνύουν μια πάγια αλήθεια: ότι κανείς δεν είναι μόνον ένα πράγμα, ένα μονήρες απλουστευμένο σύστημα. Κανείς δεν έχει μια μονοκόμματη και δεδομένη ταυτότητα, αλλά είναι αποκύημα διαφορετικών εκδοχών και όψεων της ζωής, πολλών μαζί και συχνά αντικρουόμενων χαρακτήρων. Κάθε πρόσωπο / άτομο είναι μια περίπλοκη διαδικασία συνεχούς εξέλιξης αλλά και ασυνέχειας, ένα σύνολο εναλλαγών και / ή σύζευξης εμπειριών και χαρακτηριστικών. Από παιδί μέχρι και σήμερα, παρών στο κράτος με τους ρόλους που αυτό αποδίδει (ή και επιβάλλει): μαθητής, στρατιώτης, εργαζόμενος, ψηφοφόρος, ασφαλισμένος, Έλληνας πολίτης που μπορεί να ταξιδέψει στο εξωτερικό –εντέλει, όπως και ο ίδιος το αναφέρει, ένας περαστικός, από πολλά στάδια αποδεκτά από το κράτος. Κι ο ίδιος; Αναδιαμορφώνει τις φωτογραφίες αυτές, τους αλλοιώνει τον καταρχάς επίσημο και αυστηρό τους χαρακτήρα με ψηφιακές παρεμβάσεις, επανέρχεται στον εαυτό του θέτοντας άλλες βάσεις για την πιο βαθιά και αληθινή ταυτότητά του, την ταυτότητα ενός καλλιτέχνη που, αποδομώντας την «κρατική» του εικόνα, εντοπίζει την ύπαρξή του. Αυτό το – επιτρέψτε μου να το θεωρώ κατεξοχήν υπαρξιακό – πέρασμα του Σταμενίτη, από τις πολλαπλές ταυτότητες που η χώρα / κράτος τόσα χρόνια του επιβάλλει με απώτερο στόχο τη διαμόρφωση μιας εκ νέου αυτοεικόνας, πλαισιώνεται από εικαστικές δράσεις – απόπειρες υπέρβασης του εαυτού και κάθε προηγούμενης αυτοαναφοράς, που όλες είναι συνεργατικού χαρακτήρα (επιλογή που συνειδητά και με συνέπεια επιλέγει εδώ και χρόνια).

EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ