Wednesday, 30 March 2016

Κρυπτή Στοά | Απόστολος Κοτούλας: Mirrors

Τετάρτη 30 Μαρτίου 2016 - Μία εξαιρετική έκθεση - εγκατάσταση εγκαινιάζει απόψε στις 19.00 ο γνωστός εικαστικός Απόστολος Κοτούλας στην Κρυπτή Στοά της Ρωμαϊκής Αγοράς της Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για την εννοιολογική του εγκατάσταση με τίτλο Mirrors. Είκοσι δύο έργα του καλλιτέχνη που παρουσιάζονται για πρώτη φορά, δομούν και εξιστορούν μία αφήγηση με υπερβατικά χαρακτηριστικά. Στην έκθεση-εγκατάσταση ο Κοτούλας περνάει στη γλώσσα της εικαστικής αφαίρεσης. Το κείμενο τεκμηρίωσης και την επιμέλεια της έκθεσης υπογράφει ο Ιστορικός τέχνης-μουσειολόγος Παναγής Κουτσοκώστας, ο οποίος -μεταξύ άλλων- σημειώνει:

"Τα έργα του, που αποτελούνται κυρίως από το υλικό του γραφίτη, αποκαλύπτουν είκοσι μία διαφορετικές Λατινικές λέξεις. Αυτές οι λέξεις-έννοιες παρουσιάζουν στον θεατή τον Κύκλο της Ζωής από τη γέννηση έως τον θάνατο, την αναζήτηση της ύπαρξης σε φιλοσοφικό και πνευματικό επίπεδο, την περιπετειώδη πορεία του ανθρώπου και την αναμέτρησή του με το Εγώ. Η κάθε μία από αυτές τις πανανθρώπινες και διαχρονικές έννοιες περιβάλλεται από έναν καθρέφτη. Τον καθρέφτη όχι μόνο ως υλικό, αλλά και ως συνέχεια της υπερβατικής συνθήκης που δημιουργεί ο Κοτούλας στην εννοιολογική εγκατάστασή του. Όταν ο θεατής στέκεται μετωπικά στο κάθε έργο, απομονωμένος και απογυμνωμένος από το περιβάλλον του, βλέπει το είδωλο που αρθρώνεται μπροστά του. Στο κάτω μέρος του έργου, οι λέξεις λειτουργούν ως διάτιτλοι της εικόνας ή ως στοχαστικό ερώτημα που απευθύνεται στον θεατή. Η οντολογική διερεύνηση στην εγκατάσταση έχει ήδη ξεκινήσει. Από την Αθωότητα έως τη λακανική λέξη Ελεύθερη, ο θεατής αντιμετωπίζει τον ίδιο του τον εαυτό: από το πρώτο ήδη έργο της έκθεσης με τίτλο Vanitas-Τα Συρτάρια της Ιστορίας, θεμελιώνεται η πορεία προς το τέλος, προς το έργο Στην Άκρη της Νύχτας, όπως είναι ο τίτλος του μυθιστορήματος του Λουί-Φερντινάν Σελίν.
Μέσα από αυτήν την πρώιμη αναφορά στην Ιστορία, ο Κοτούλας συστρατεύει το παρελθόν, προκειμένου να συντάξει την επερχόμενη φαντασιακή συνθήκη, η οποία ακροβατεί μεταξύ επιβεβαίωσης και διάψευσης, αλήθειας και ψεύδους, πραγματικού και παραμόρφωσης, μνήμης και λήθης. [...] [...] Ο θεατής στέκεται μπροστά στα έργα του Κοτούλα και αντικρίζει το είδωλό του, ενώ στο κάτω μέρος του έργου οι λατινικές λέξεις λειτουργούν ως υπενθύμιση του «πραγματικού». Το κυρίως πρόσωπο του έργου είναι ο θεατής. Ο θεατής-πρωταγωνιστής πλέον, ταυτίζεται με την εικόνα του σώματος που διακρίνει και δημιουργεί αυτό που ο Λακάν ονόμαζε Ιδεώδες Εγώ. Το Εγώ θριαμβεύει μέσα από την κατοπτρική φαντασίωση που αποκαλύπτεται. Όμως, η εικόνα που εμφανίζεται είναι αλλοτριωμένη, κατακερματισμένη και αποστασιοποιημένη από την αλήθεια της. Οι λέξεις-έννοιες υπενθυμίζουν τις αξίες που αυτές εμπεριέχουν και υπονομεύουν την ταυτότητα του υποκειμένου που κατοπτρίζεται. Από τη Βούληση, τον Φόβο, την Σκληρότητα και τον Πόνο, μέχρι την Απώλεια, την Ήττα, την Τιμωρία και την Αποδοχή, η πορεία προς την Αιωνιότητα και την Άκρη της Νύχτας, όπως μας αφηγείται ο Απόστολος Κοτούλας στην εννοιολογική του εγκατάσταση, είναι μία διαδικασία αναζήτησης του εαυτού μας στην πορεία μας προς τον θάνατο, μέσα από το επίπεδο της ταύτισης. Τον θάνατο, όχι ως βιολογικό τέλος ή ως αλλοτρίωση, αλλά ως συμβολική διάρρηξη με το Εγώ. Ως το επερχόμενο χάσμα με την εικόνα και τις επιπτώσεις του «φαντασιακού» στο «πραγματικό»".

Κρυπτή Στοά Ρωμαϊκής Αγοράς Θεσσαλονίκης 
Απόστολος Κοτούλας
MIRRORS 
Επιμέλεια: Παναγής Κουτσοκώστας 

Εγκαίνια: Τετάρτη, 30.3.2016, 19:00 - 21:00 
Διάρκεια έκθεσης: 30.3.2016 έως 10.5.2016 
Ωράριο λειτουργίας: Τετ. - Κυρ., 08:00 - 15:00 

EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ