Tuesday, 17 November 2015

Ημερίδα έρευνας για την Αρχιτεκτονική: Αθήνα Παρίσι 1945-1975

Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2015 - Το προσεχές Σάββατο στις 20 Νοεμβρίου 2015 λαμβάνει χώρα στο αμφιθέατρο του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών σε μια ημερίδα έρευνας για τις πολύπλευρες ανταλλαγές ανάμεσα σε Αθήνα και Παρίσι, το κρίσιμο διάστημα 1945-1975, με κοινό κριτήριο την Αρχιτεκτονική.

Οι Έλληνες που έφυγαν στο Παρίσι με το Ματαρόα και οι Γάλλοι που έφτασαν στην Αθήνα του εμφυλίου, εκείνοι που έφυγαν και εκείνοι που γύρισαν στην αρχή ή στο τέλος της δικτατορίας, συναντήθηκαν σε μια δημιουργική αναζήτηση, που ένωσε τη νεωτερικότητα με την κλασική και την ανώνυμη αρχιτεκτονική.  Προσωπικές μαρτυρίες με συγκινησιακή φόρτιση θα συναντηθούν με αποτελέσματα νέας και ανέκδοτης ακόμα έρευνας φέρνοντας στο φως ελάχιστα γνωστές πτυχές της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής σκέψης και πρακτικής:

- από τη διδασκαλία του Γιώργου Κανδύλη στο Παρίσι και τα άγονα σχέδιά του για την Ελλάδα του ’60 ως το απρόσμενα ελληνικό-και-μοντέρνο σπίτι του Ιάννη Ξενάκη στην Αμοργό
- από την κατοικία Σπητέρη, που σχεδίασε ο Άρης Προβελέγγιος στην Αθήνα, μετά τη θητεία του στο γραφείο του Le Corbusier, ως το άγνωστο ακόμα έργο του αρχιτέκτονα και ζωγράφου Θάνου Τσίγκου
- από τους συμμαθητές του Ζενέτου στην Ecole des Beaux Arts του ’50 - τους Μαργαρίτη Αποστολίδη, Κώστα Μανουηλίδη, Νίκο Χατζημιχάλη, για τους οποίους θα μιλήσουν τα παιδιά τους
- στον Jean Dubuisson, Grand Prix de Rome στην Ελλάδα του εμφυλίου, που εργάστηκε σε μεγάλους αρχαιολογικούς χώρους πριν αρχίσει μια πλούσια καριέρα στο Παρίσι, στην οποία περιλαμβάνονται η πρώτη αποκατάσταση της villa Savoye σε συνεργασία με τον Le Corbusier και ο πύργος του Montparnasse.

Οι ομιλητές είναι μέρος της ιστορίας που αφηγούνται και φέρνουν στο προσκήνιο, μαζί με φτασμένους και νέους ερευνητές, τα αποτελέσματα μιας πρωτότυπης έρευνας. Όλοι μαζί συνθέτουν μια τοιχογραφία της εποχής από τον εμφύλιο ως το τέλος της δικτατορίας, στην οποία η σχέση της Ελλάδας με τη Γαλλία ήταν ταυτόχρονα πολιτική, πολιτιστική και δημιουργική με ιδιαίτερα γόνιμο αντίκτυπο για την πορεία των δύο αρχιτεκτονικών παραδόσεων.

Η ημερίδα έρευνας ‘Αθήνα Παρίσι 1945-1975 : Αρχιτεκτονική’ οργανώνεται από τη Γαλλική Σχολή Αθηνών και τη Σχολή Αρχιτεκτόνων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου στο πλαίσιο του τετραετούς προγράμματος έρευνας ‘Παρίσι-Αθήνα 1945-1975’ που εκπονείται με ευθύνη της Γαλλικής Σχολής Αθηνών, σε συνεργασία με το ΜουσείοΜπενάκη, το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.

Επιμέλεια ημερίδας: François Loyer και Παναγιώτης Τουρνικιώτης.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΕΡΙΔΑΣ




9.45 Υποδοχή
10.00 Χαιρετισμοί
Alexandre Farnoux, Διευθυντής Γαλλικής Σχολής
Ελένη Μαΐστρου, Κοσμήτορας Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ
Πρώτη συνεδρίαση: Από το γενικό πλαίσιο στον αντίκτυπο
Πρόεδρος Lucile Arnoux
10.20 François Loyer: Παρίσι-Αθήνα 1950-1960
10.45 Παναγιώτης Τουρνικιώτης: Το διπλό ταξίδι των Ελλήνων αρχιτεκτόνων. Από το Ματαρόα στη μεταπολίτευση
11.10 Συζήτηση
11.30 Διάλλειμα
Δεύτερη συνεδρίαση: Τροχιές
Πρόεδρος Γιάννης Τσιώμης
12.00 Κώστας Τσιαμπάος: Η κατοικία Σπητέρη: μια ‘παρεξήγηση’ 60 χρόνων
12.25 Κωνσταντίνα Κάλφα, Μάρα Παπαβασιλείου: Η κατοικία του Ιάννη Ξενάκη για τον F.B. Mâche στην Αμοργό: ένα έργο αλληλογραφίας
12.50 Παναγιώτης Φαραντάτος: Το βάρος του κόσμου: για μια αποκατάσταση του Θάνου Τσίγκου
13.15 Συζήτηση
Μεσημεριανή διακοπή
Τρίτη συνεδρίαση: Διακλαδώσεις
Πρόεδρος François Loyer
15.15 Γιάννης Τσιώμης
Γιάννης Τσιώμης: Τα μαθήματα του Γιώργου Κανδύλη στη Σχολή Καλών Τεχνών. Μεταξύ ανθρωπολογίας και πολιτικής
15.40 Νίκος Μαγουλιώτης, Παναγιώτης Τουρνικιώτης: Σχέδια του Κανδύλη στην Ελλάδα, 1958-1975: Αθήνα, Σπέτσες, Πάτρα, Φάληρο
16.05 David Peyceré: Το βραβείο της Ρώμης και η Ελλάδα: Jean Dubuisson, 1946-1949
16.30 Συζήτηση
16.45 Διάλειμμα
Τέταρτη συνεδρίαση: Παρίσι-Αθήνα, εκλεκτικές συγγένειες:Μαργαρίτης Αποστολίδης, Κώστας Μανουηλίδης, Νίκος Χατζημιχάλης
17.00-18.30 Συζήτηση στρογγυλής τραπέζης.
Νικήτας Χατζημιχάλης, Ελένη Μανουηλίδου, Χρήστος Αποστολίδης
Πρόεδρος: Παναγιώτης Τουρνικιώτης
18.30 Διάλειμμα
Πέμπτη συνεδρίαση: Παρίσι-Αθήνα, aller-retour
19.00-20.30 Συζήτηση στρογγυλής τραπέζης, συζήτηση, αποτίμηση.
François Loyer, David Peyceré, Γιάννης Τσιώμης, Παναγιώτης Τουρνικιώτης
Πρόεδρος: David Peyceré
Στα ελληνικά και στα γαλλικά με ταυτόχρονη μετάφραση.
Ιδιότητες ομιλητών:
François Loyer, επίτιμος διευθυντής ερευνών, CNRS.
Παναγιώτης Τουρνικιώτης, καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ.
Κώστας Τσιαμπάος, Λέκτορας Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ.
Κωνσταντίνα Κάλφα, διδάκτωρ αρχιτέκτων ΕΜΠ.
Μάρα Παπαβασιλείου, αρχιτέκτων ΕΜΠ, master Sciences Po.
Παναγιώτης Φαραντάτος, αρχιτέκτων ΕΜΠ, υποψήφιος διδάκτωρ ΕΜΠ.
Γιάννης Τσιώμης, Καθηγητής Αρχιτεκτονικής και Διευθυντής σπουδών στην Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales.
Νίκος Μαγουλιώτης, αρχιτέκτων ΕΜΠ.

EDITO Οκτωβρίου 2016 | Το Αύριο και το Σήμερα της Τέχνης στην Ελλάδα

Γιώργος Καραφωτιάς, Άτιτλος πίνακας, Λάδι σε καμβά.
H Ελλάδα παρουσιάζει πλέον σημαντικό καλλιτεχνικό δυναμικό στις εικαστικές τέχνες, το οποίο δυστυχώς παραμένει υποπροβεβλημένο, σε σύγκριση με άλλα είδη καλλιτεχνικής παραγωγής. Συν τω χρόνω οι νέοι Έλληνες καλλιτέχνες διαμορφώνουν αυτό που ονομάζουμε νέα Ελληνική εικαστική ταυτότητα. Το ζήτημα τώρα είναι η επαρκής υποστήριξη της. Μέσα σε μια εξαιρετικά μικρή και καθόλου αναπτυγμένη αγορά, οι νέοι έλληνες εικαστικοί  καλλιτέχνες συχνά ασφυκτιούν.

- "Κρίση",  θα πείτε και θα γυρίσετε στο άλλο πλευρό. Εδώ όμως θα έχετε κάνει μεγάλο λάθος, και ο ύπνος σας δεν πρέπει να είναι καθόλου γαλήνιος, διότι σύντομα θα αντικρύσετε μία στείρα έρημο, και, το χειρότερο είναι, πως δεν θα πρόκειται για έναν εφιάλτη, αλλά για μια πραγματικότητα χωρίς προηγούμενο. Μάλιστα, αυτό το ενδεχόμενο καθίσταται πιο τραγικό, αν αναλογιστείτε  την ποιοτική αναβάθμιση των νεότερων Ελλήνων καλλιτεχνών. Σε αυτή έχουν συμβάλει τόσο οι Σχολές Καλών Τεχνών της χώρας, και νεότεροι σε ηλικία καθηγητές που είναι μέλη ΔΕΠ και διαδάσκοντες, όσο και ιδιωτικά ιδρύματα με σημαντική δράση με υποτροφίες και προγράμματα, που βελτίωσαν θεαματικά τις "παραστάσεις", το γνωσιακό και το εμπειρικό επίπεδο των νέων Ελλήνων καλλιτεχνών.

Μόλις όμως οι σπουδές ολοκληρωθούν, ο νέος Έλληνας εικαστικός καλλιτέχνης έχει να αντιμετωπίσει μία ζοφερή πραγματικότητα. Ο χώρος της τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει τους μηχανισμούς να προβάλλει νέο και μη ήδη εγκαθιδρυμένο περιεχόμενο από την πρώτη δεκαετία της χιλιετίας και εξής. Οι ελάχιστες χιλιάδες αποδεδειγμένοι φιλότεχνοι, και οι λίγες εκατοντάδες μικρότεροι ή μεγαλύτεροι, πλην όμως σοβαροί συλλέκτες, δεν επαρκούν για να συντηρήσουν, πόρρω δε μάλλον, για να αναπτύξουν την εγχώρια αγορά. Αυτό που προβάλλεται ως εκλεκτικισμός από πολλούς, είναι πρόφαση εν αμαρτίαις και όχι επιλογή: η κεντρική σκηνή της Τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει ισχυρό έρεισμα σε "λίγους και καλούς", αλλά  μικρή αποδοχή από όλους. Ελθούσης της κρίσης η αγορά δεν στέναξε, διότι δεν πρόλαβε ούτε στεναγμό να βγάλει! Άλλωστε, ήταν ήδη ημιθανής χτυπημένη από την διεθνοποίηση των αγορών, την αυξημένη προσβασιμότητα όσων πραγματικά αναζητούν και συλλέγουν τέχνη σε πηγές στο εξωτερικό, και βρίσκουν πληροφορίες στο διαδίκτυο. Εδώ και 5-7 χρόνια είναι πανεύκολο να εντοπίσεις εκλεκτή τέχνη στο Facebook, στην πλατφόρμα Saatchi, στο Behance Network ή/και αλλού, να μάθεις και να κανονίσεις την επίσκεψη σου στις μεγαλύτερες Art Fairs του  κόσμου, να αποκτήσεις τέχνη είτε για ευχαρίστηση, είτε ως επενδυτικό αγαθό, ορθολογικά τεκμηριωμένη και επαρκώς πιστοποιημένη.

Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ.