Sunday, 18 October 2015

Παράταση της «HEL(L)AS! Παντού!»

Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2015 - Στο πλαίσιο της φετινής Μπιενάλε, το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης προσκάλεσε τον Κωνσταντίνο Ξενάκη, έναν δημιουργό που αντλεί φιλοσοφικές ιδέες και συμβολικά σχήματα από τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, διοργανώνοντας την έκθεση «HEL(L)AS! Παντού!». Η έκθεση έλαβε παράταση και θα παραμείνει ανοικτή μέχρι την Κυριακή 10 Ιανουαρίου 2016.

Ο Κωνσταντίνος Ξενάκης είναι ένας πολίτης του κόσμου λόγω του βίου, της παιδείας και των αναφορών στα έργα του. Αιγυπτιώτης Έλληνας, μαθήτευσε στην τέχνη στο Παρίσι, δίδαξε στο Βερολίνο, εξέθεσε σε όλο τον κόσμο και ποτέ δεν υπέκυψε στη δεσμευτική γοητεία ενός τόπου ή ενός στυλ. (Παρ)ακολουθώντας τη μέχρι σήμερα καλλιτεχνική διαδρομή του, διαφαίνεται ο ιδιαίτερος τρόπος του να σχολιάζει εικαστικά την τρέχουσα κοινωνική πραγματικότητα, χρησιμοποιώντας τις έννοιες της σημειωτικής και την προβληματική του δομισμού και του μεταδομισμού.

Η έκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης περιλαμβάνει συνολικά 42 έργα του Κωνσταντίνου Ξενάκη, κατασκευασμένα από το 1970 μέχρι και το 2014, αντιπροσωπευτικά της μέχρι σήμερα μακράς καλλιτεχνικής διαδρομής του.
Πηγή έμπνευσης του καλλιτέχνη αποτελούν ποικίλα σύμβολα, σημεία και υλικά κατάλοιπα από πολιτισμούς της Μεσογείου: αιγυπτιακά ιδεογράμματα, γραφές, λίθινες στήλες, πήλινες πινακίδες, όστρακα και ταλισμανικοί σφραγιδόλιθοι αλληλοεπιδρούν με σύγχρονα σήματα, χάρτες, βιβλία ή κώδικες και μεταγράφονται εικαστικά σε έργα ζωγραφικής και χαρακτικής, σε τρισδιάστατες κατασκευές στον χώρο, σε περιβάλλοντα ή εγκαταστάσεις, σε ψηφιακούς χώρους.



Η θέση ενός σύγχρονου καλλιτέχνη σε ένα μουσείο αρχαίας τέχνης είθισται να στοιχειοθετείται στο πλαίσιο μιας «συνομιλίας» μεταξύ παλιού και νέου. Στην περίπτωση του Ξενάκη, αυτός ο «σιωπηλός διάλογος» συνιστά μία ιδιαίτερη πρό(σ)κληση για τον καλλιτέχνη, καθώς –όπως ο ίδιος αναφέρει– του δίνεται η ευκαιρία να βιώσει τον αρχαίο ελληνικό κόσμο, στον οποίο θεωρεί πως πνευματικά και μεταφυσικά ανήκει. Αποτελεί, όμως, πρόκληση και για το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, καθώς τα έργα του Ξενάκη αναπτύσσουν με τις αρχαιότητες μια σχέση ολογράμματος, δείχνοντας αυτό που διαφεύγει: υπενθυμίζουν την ύλη των πραγμάτων, τη φθαρτότητα αλλά και τη δημιουργία, τη χαμένη βιογραφία των αντικειμένων και των εμπνευστών τους. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης φιλοξενώντας τα έργα του Ξενάκη μεταμορφώνεται σε ένα καλειδοσκόπιο, προτείνοντας μία νέα είδους τάξη μέσα από τον διασκορπισμό και την αταξία.

Γενικός Συντονισμός: Πολυξένη Αδάμ-Βελένη, αρχαιολόγος-θεατρολόγος, Διευθύντρια Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης
Μουσειολογική Επιμέλεια:
Ευαγγελία Τσαγκαράκη, αρχαιολόγος, Προϊσταμένη Τμήματος Συλλογών Μεταλλοτεχνίας, Λίθινων και Μικροτεχνίας ΑΜΘ
Στυλιάνα Γκαλινίκη, αρχαιολόγος ΑΜΘ
Μουσειογραφικός Σχεδιασμός - Γραφιστική Επιμέλεια:< loopoSTUDIO, Ομάδα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών

Με αφορμή την έκθεση του Κωνσταντίνου Ξενάκη «HEL(L)AS! Παντού!», το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης φιλοξενεί στους χώρους του, ως παράλληλη εκδήλωση, την έκθεση ζωγραφικής του 1ου Νηπιαγωγείου Παλαιοκάστρου, με τίτλο: «Η Ιθάκη του Ξενάκη. Πολύχρωμες περιπλανήσεις στους καμβάδες ενός μεγάλου εικαστικού».  Πρόκειται για ομαδικά έργα νηπίων, εμπνευσμένα από τις δημιουργίες του Κωνσταντίνου Ξενάκη, τα οποία έγιναν με την καθοδήγηση της νηπιαγωγού Μαρίας Κουτσανοπούλου στο πλαίσιο του ομότιτλου Πολιτιστικού Προγράμματος.
Με αυτήν την έκθεση, το εικαστικό έργο ενός σύγχρονου καλλιτέχνη διεθνούς εμβέλειας συνδέεται διαχρονικά με ποικίλους χρόνους και πολιτιστικά σύνολα. Τα έργα του Ξενάκη έχουν αφετηριακές αναφορές στην αρχαιότητα, σε σύμβολα, σημεία και υλικά κατάλοιπα παρελθοντικών πολιτισμών της Μεσογείου. Αναφέρονται, όμως, και στο παρόν, και μάλιστα με τρόπο διττό: σχολιάζοντας εικαστικά την τρέχουσα κοινωνική πραγματικότητα και αγγίζοντας, συγκινώντας και εμπνέοντας τη νέα γενιά. Μια γενιά τόσο νέα όσο οι μαθητές και οι μαθήτριες του 1ου Νηπιαγωγείου Παλαιοκάστρου, που μέσα από τις δικές τους καλλιτεχνικές δημιουργίες μάς προσφέρουν ένα ταξίδι, μια νέα περιπλάνηση, με εισιτήριο την παιδική φαντασία και πυξίδα την εικαστική γλώσσα του Κωνσταντίνου Ξενάκη


EDITO Οκτωβρίου 2016 | Το Αύριο και το Σήμερα της Τέχνης στην Ελλάδα

Γιώργος Καραφωτιάς, Άτιτλος πίνακας, Λάδι σε καμβά.
H Ελλάδα παρουσιάζει πλέον σημαντικό καλλιτεχνικό δυναμικό στις εικαστικές τέχνες, το οποίο δυστυχώς παραμένει υποπροβεβλημένο, σε σύγκριση με άλλα είδη καλλιτεχνικής παραγωγής. Συν τω χρόνω οι νέοι Έλληνες καλλιτέχνες διαμορφώνουν αυτό που ονομάζουμε νέα Ελληνική εικαστική ταυτότητα. Το ζήτημα τώρα είναι η επαρκής υποστήριξη της. Μέσα σε μια εξαιρετικά μικρή και καθόλου αναπτυγμένη αγορά, οι νέοι έλληνες εικαστικοί  καλλιτέχνες συχνά ασφυκτιούν.

- "Κρίση",  θα πείτε και θα γυρίσετε στο άλλο πλευρό. Εδώ όμως θα έχετε κάνει μεγάλο λάθος, και ο ύπνος σας δεν πρέπει να είναι καθόλου γαλήνιος, διότι σύντομα θα αντικρύσετε μία στείρα έρημο, και, το χειρότερο είναι, πως δεν θα πρόκειται για έναν εφιάλτη, αλλά για μια πραγματικότητα χωρίς προηγούμενο. Μάλιστα, αυτό το ενδεχόμενο καθίσταται πιο τραγικό, αν αναλογιστείτε  την ποιοτική αναβάθμιση των νεότερων Ελλήνων καλλιτεχνών. Σε αυτή έχουν συμβάλει τόσο οι Σχολές Καλών Τεχνών της χώρας, και νεότεροι σε ηλικία καθηγητές που είναι μέλη ΔΕΠ και διαδάσκοντες, όσο και ιδιωτικά ιδρύματα με σημαντική δράση με υποτροφίες και προγράμματα, που βελτίωσαν θεαματικά τις "παραστάσεις", το γνωσιακό και το εμπειρικό επίπεδο των νέων Ελλήνων καλλιτεχνών.

Μόλις όμως οι σπουδές ολοκληρωθούν, ο νέος Έλληνας εικαστικός καλλιτέχνης έχει να αντιμετωπίσει μία ζοφερή πραγματικότητα. Ο χώρος της τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει τους μηχανισμούς να προβάλλει νέο και μη ήδη εγκαθιδρυμένο περιεχόμενο από την πρώτη δεκαετία της χιλιετίας και εξής. Οι ελάχιστες χιλιάδες αποδεδειγμένοι φιλότεχνοι, και οι λίγες εκατοντάδες μικρότεροι ή μεγαλύτεροι, πλην όμως σοβαροί συλλέκτες, δεν επαρκούν για να συντηρήσουν, πόρρω δε μάλλον, για να αναπτύξουν την εγχώρια αγορά. Αυτό που προβάλλεται ως εκλεκτικισμός από πολλούς, είναι πρόφαση εν αμαρτίαις και όχι επιλογή: η κεντρική σκηνή της Τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει ισχυρό έρεισμα σε "λίγους και καλούς", αλλά  μικρή αποδοχή από όλους. Ελθούσης της κρίσης η αγορά δεν στέναξε, διότι δεν πρόλαβε ούτε στεναγμό να βγάλει! Άλλωστε, ήταν ήδη ημιθανής χτυπημένη από την διεθνοποίηση των αγορών, την αυξημένη προσβασιμότητα όσων πραγματικά αναζητούν και συλλέγουν τέχνη σε πηγές στο εξωτερικό, και βρίσκουν πληροφορίες στο διαδίκτυο. Εδώ και 5-7 χρόνια είναι πανεύκολο να εντοπίσεις εκλεκτή τέχνη στο Facebook, στην πλατφόρμα Saatchi, στο Behance Network ή/και αλλού, να μάθεις και να κανονίσεις την επίσκεψη σου στις μεγαλύτερες Art Fairs του  κόσμου, να αποκτήσεις τέχνη είτε για ευχαρίστηση, είτε ως επενδυτικό αγαθό, ορθολογικά τεκμηριωμένη και επαρκώς πιστοποιημένη.

Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ.