Wednesday, 18 March 2015

Λόλα Νικολάου, Γιώργος Λαζόγκας, Δημήτρης Λάμπρου, Δημήτρης Εφέογλου

Τετάρτη 18 Μαρτίου 2015 - "Γιώργος Λαζόγκας, Δημήτρης Λάμπρου, Δημήτρης Εφέογλου" είναι ο τίτλος της έκθεσης έργων που εγκαινιάζει αύριο Πέμπτη 19 Μαρτίου στις 19.00 στην ομώνυμη γκαλερί της στο κέντρο της Θεσσαλονίκης η Λόλα Νικολάου, και ήταν μεγάλος πειρασμός για μένα να προσθέσω και το δικό της όνομα κατά παράθεση στο τιτλικό Hall of Fame.

Αν ο όρος "Hall of Fame" σας μοιάζει βαρύς ή άτοπος, θα πρέπει να αναλογιστείτε αφενός το βάρος του ονόματος και της τέχνης του εννοιολογικού καλλιτέχνη Γιώργου Λαζόγκα, όσο και το αξιακό του χώρου της παρουσίασης των έργων, μιας γκαλερί που έχει διαγράψει έναν κύκλο  μεγαλύτερο των 20 ετών φέρνοντας στην Θεσσαλονίκη τα ονόματα που καθόρισαν την σύγχρονη τέχνη. Όμως, ο χαρακτηρισμός δεν ταιριάζει μονάχα στον τιμημένο φιλοξενούμενο και τον ξενιστή, όσο και στους δύο νεαρότερους δημιουργούς.

Επισκεπτόμενος την έκθεση πριν το άνοιγμα της, είχα την ευκαιρία να δω με την ησυχία μου τόσο τα έργα του Δημήτρη Λάμπρου, όσο και τα έργα του Δημήτρη Εφέογλου. Στα βήματα του Δασκάλου του Λαζόγκα, τα έργα του Λάμπρου "παραπέμπουν στην προσωπική μνήμη ως βασική λειτουργία και αναπόσπαστο συστατικό των εικόνων του, οδηγεί με μια αταλάντευτη γραμμή-γραφή στο τελικό αποτέλεσμα που φανερώνεται αποκαλυπτικά με μια μυστικιστική χροιά. Το παρελθόν φιλτράρεται μέσα από το παρόν και αναδύεται δυναμικά ως ένα φαντασιακό όραμα με υβριδικές ονειρικές μορφές που εμπεριέχουν μορφοπλαστικά και εννοιολογικά την έννοια της μεταμόρφωσης", καθώς διάβασα στο αναρτημένο κείμενο επιμέλειας, και δεν νομίζω ότι θα μπορούσα να το τοπθετήσω λεκτικά καλύτερα.

Θα πρέπει να επιλέξω τα δικά μου λόγια για να σας μιλήσω για τα νεότερα έργα του Εφέογλου, ενός νέου καλλιτέχνη που είχα την τύχη να παρακολουθήσω στενά την εξέλιξη της δουλειά του εδώ και 5 χρόνια. Εξ αρχής μου έκανε εντύπωση η πολυεπίπεδη ανάγνωση των ανεικονικών σχεδίων του, η τόλμη στην αναζήτηση μορφών και αποτυπώσεων που απαιτούν μία προσωπική αλήθεια ιδιαίτερα πραγματωμένη ώστε να τολμήσει να σηκώσει την φωνή της και να δηλώσει την παρουσία της, από τα πρώτα κιόλας έργα που εξέθεσε, σε ομαδική έκθεση. Ο ίδιος, είναι ένας απόλυτα σεμνός και σκληρά εργαζόμενος καλλιτέχνης, που δεν θα κοιμηθεί, δεν θα φάει, δεν θα απολαύσει την παρέα των φίλων του αν δεν τελειώσει το έργο πρώτα, επιδεικνύοντας κάτι από την στόφα καλλιτεχνών μιάς άλλης εποχής. Τα έργα του -μήτε πλάσματα, μήτε πράγματα, αλλά περισσότερο καταστάσεις- διατρέχονται από τα ποτάμια μια ήρεμης αλλά εξαιρετικά στιβαρής δύναμης, και κάθε μόριο μελανιού που τα αποτελεί μοιάζει να έχει βρει την θέση του στο σημείο του χαρτιού που, από την ώρα που παράχθηκε, μοιάζει να γεννήθηκε για να εκπληρώσει αυτή την συνάντηση.

Θα μπορούσε κάποιος να θεωρήσει διαβάζοντας αυτές τις γραμμές ότι θεωρώ πως ο Εφέογλου υπερτερεί έναντι των συνεκθετών του, αλλά θα ήταν λάθος. Ο φιλότεχνος αναγνώστης, είναι καλό να θυμάται ότι αποτελεί προνόμιο της πραγματικής τέχνης να μην συγκρίνεται, αλλά να συντίθεται από όλες τις φωνές, όλες τις απόψεις, όλα τα σπαράγματα και όλες τις παραστάσεις, ώστε να γεννηθεί όχι παρθένα, αλλά ολοκληρωμένη. Ο Εφέολγου φαίνεται να έχει βρει τον δρόμο του, οπότε το μόνο που έχω ολόψυχα να ευχηθώ είναι "καλή πορεία". Οι συγκρίσεις είναι ανούσιες και περιττές.

EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ