Monday, 5 January 2015

Giorgie Cpajak | Ξαναπλάθοντας το σύμπαν

Φωτό: Κώστας Καραθανάσης, Nina Kass, Ελένη Τζότζη, Πάρης Καπράλος. All rights reserved by Myrό Antiques House 2013-14.

O Giorgie Cpajak δημιουργεί και αναλαμβάνει προκλήσεις: να αποδώσει το σύννεφο και τον ήλιο, να ξαναφτιάξει τον ορίζοντα, να παραμορφώσει την προοπτική, να σηκώσει μέσα από τα έργα του ασήκωτες στήλες.

Η ανάληψη τέτοιων προκλήσεων είναι και ανάληψη μεγάλης ευθύνης. Της ευθύνης του να προτείνει έναν άλλο τρόπο θέασης για αντικείμενα που έχουν καταχωρηθεί στη συλλογική μνήμη ως κατά βάση μνημειακά και να μορφοποιήσει θέματα που δεν καταγράφονται συχνά στις κυρίαρχες θεματικές της γλυπτικής, ακριβώς επειδή αντιστρατεύονται τη φαινομενική βαρύτητα του συγκεκριμένου καλλιτεχνικού είδους.




Στο πολύ συμπαγές υλικό του μαρμάρου, που, όσο κι αν εμφανίζει πολυάριθμες ποιότητες, δεν παύει να συντηρεί την κυρίαρχη αίσθηση ενός ψυχρού υλικού, ο Cpajak παίζει την παρτίδα ενός παιχνιδιού. Συχνά με χιούμορ ή και ειρωνεία, και πάντα με ιδιαιτέρως φινιρισμένη τεχνική, τα έργα λειτουργούν εννοιολογικά, παρά τις παραστατικές λεπτομέρειες. Τα γεωμετρικά σχήματα, που φτιάχνονται στέρεα πάνω στους λαξευμένους όγκους και εναλλάσσονται με αναπαραστατικές λεπτομέρειες, αλλά σε κάθε περίπτωση διατηρούν το συμβολικό βάρος τους, σηματοδοτούν τον κόσμο του.

Σε αντίθεση με άλλους γλύπτες, που εργάζονται πάνω στο δίπολο κενού-γεμάτου, ο Cpajak περισσότερο δουλεύει με επάλληλα στρώματα, ένα είδος επίθεσης όγκων, με φόρμες που συχνά βγαίνουν μέσα από άλλες, φέρνοντας στο φως τον πυρήνα των όγκων που έχει επιλέξει.

Αν η φύση γίνεται μια βασική δεξαμενή απ’ όπου αντλεί εικονογραφία, αλλά και μέσα από την οποία επινοεί το ποιητικό σύμπαν του, στα ανθρωπομορφικά γλυπτά του ποιο παρελθόν τον στοιχειώνει; Με ανεπτυγμένη ευαισθησία για το συγκεκριμένο, οι μορφές και τα πρόσωπα γίνονται το όχημα όπου οι όγκοι και πάλι δοκιμάζονται: συμπαγή στρώματα υλικού τέμνονται και αποκαλύπτουν εσώτερα τμήματα, εξίσου τελειωμένα τεχνικά. Άλλοτε με τον αέρα πολεμιστών, άλλοτε ανακαλώντας πρόσωπα-μάσκες και την αυστηρότητα του μνημειακού σοβιετικού παρελθόντος, διατηρούν σε κάθε περίπτωση έναν κατά βάση κλασικιστικό χαρακτήρα.

Με δημόσια έργα στη Γαλλία, την Ιταλία, τη Ν. Κορέα, την Ιαπωνία, την Κίνα κ.α., ο Giorgie Cpajak συμβάλλει στη διεθνή γλυπτική με ένα έργο συμβολικό, ρεαλιστικό, όσο και ποιητικό ταυτόχρονα. Η ανθρωποκεντρικότητα, η αναζήτηση ενός ποιητικού αρχέτυπου, μαζί με την παρατήρηση της φύσης και του αρχιτεκτονημένου περιβάλλοντος, συνδιαλέγονται με το τοπίο και ολοκληρώνουν ένα προσωπικό καλλιτεχνικό ιδίωμα που βρίσκει τις ρίζες του στο συλλογικό ασυνείδητο.

Θούλη Μισιρλόγλου,
Ιστορικός της Τέχνης
Επιμελήτρια του ΜΜΣΤ

EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ