Monday, 5 January 2015

Giorgie Cpajak | Ξαναπλάθοντας το σύμπαν

Φωτό: Κώστας Καραθανάσης, Nina Kass, Ελένη Τζότζη, Πάρης Καπράλος. All rights reserved by Myrό Antiques House 2013-14.

O Giorgie Cpajak δημιουργεί και αναλαμβάνει προκλήσεις: να αποδώσει το σύννεφο και τον ήλιο, να ξαναφτιάξει τον ορίζοντα, να παραμορφώσει την προοπτική, να σηκώσει μέσα από τα έργα του ασήκωτες στήλες.

Η ανάληψη τέτοιων προκλήσεων είναι και ανάληψη μεγάλης ευθύνης. Της ευθύνης του να προτείνει έναν άλλο τρόπο θέασης για αντικείμενα που έχουν καταχωρηθεί στη συλλογική μνήμη ως κατά βάση μνημειακά και να μορφοποιήσει θέματα που δεν καταγράφονται συχνά στις κυρίαρχες θεματικές της γλυπτικής, ακριβώς επειδή αντιστρατεύονται τη φαινομενική βαρύτητα του συγκεκριμένου καλλιτεχνικού είδους.




Στο πολύ συμπαγές υλικό του μαρμάρου, που, όσο κι αν εμφανίζει πολυάριθμες ποιότητες, δεν παύει να συντηρεί την κυρίαρχη αίσθηση ενός ψυχρού υλικού, ο Cpajak παίζει την παρτίδα ενός παιχνιδιού. Συχνά με χιούμορ ή και ειρωνεία, και πάντα με ιδιαιτέρως φινιρισμένη τεχνική, τα έργα λειτουργούν εννοιολογικά, παρά τις παραστατικές λεπτομέρειες. Τα γεωμετρικά σχήματα, που φτιάχνονται στέρεα πάνω στους λαξευμένους όγκους και εναλλάσσονται με αναπαραστατικές λεπτομέρειες, αλλά σε κάθε περίπτωση διατηρούν το συμβολικό βάρος τους, σηματοδοτούν τον κόσμο του.

Σε αντίθεση με άλλους γλύπτες, που εργάζονται πάνω στο δίπολο κενού-γεμάτου, ο Cpajak περισσότερο δουλεύει με επάλληλα στρώματα, ένα είδος επίθεσης όγκων, με φόρμες που συχνά βγαίνουν μέσα από άλλες, φέρνοντας στο φως τον πυρήνα των όγκων που έχει επιλέξει.

Αν η φύση γίνεται μια βασική δεξαμενή απ’ όπου αντλεί εικονογραφία, αλλά και μέσα από την οποία επινοεί το ποιητικό σύμπαν του, στα ανθρωπομορφικά γλυπτά του ποιο παρελθόν τον στοιχειώνει; Με ανεπτυγμένη ευαισθησία για το συγκεκριμένο, οι μορφές και τα πρόσωπα γίνονται το όχημα όπου οι όγκοι και πάλι δοκιμάζονται: συμπαγή στρώματα υλικού τέμνονται και αποκαλύπτουν εσώτερα τμήματα, εξίσου τελειωμένα τεχνικά. Άλλοτε με τον αέρα πολεμιστών, άλλοτε ανακαλώντας πρόσωπα-μάσκες και την αυστηρότητα του μνημειακού σοβιετικού παρελθόντος, διατηρούν σε κάθε περίπτωση έναν κατά βάση κλασικιστικό χαρακτήρα.

Με δημόσια έργα στη Γαλλία, την Ιταλία, τη Ν. Κορέα, την Ιαπωνία, την Κίνα κ.α., ο Giorgie Cpajak συμβάλλει στη διεθνή γλυπτική με ένα έργο συμβολικό, ρεαλιστικό, όσο και ποιητικό ταυτόχρονα. Η ανθρωποκεντρικότητα, η αναζήτηση ενός ποιητικού αρχέτυπου, μαζί με την παρατήρηση της φύσης και του αρχιτεκτονημένου περιβάλλοντος, συνδιαλέγονται με το τοπίο και ολοκληρώνουν ένα προσωπικό καλλιτεχνικό ιδίωμα που βρίσκει τις ρίζες του στο συλλογικό ασυνείδητο.

Θούλη Μισιρλόγλου,
Ιστορικός της Τέχνης
Επιμελήτρια του ΜΜΣΤ

EDITO Οκτωβρίου 2016 | Το Αύριο και το Σήμερα της Τέχνης στην Ελλάδα

Γιώργος Καραφωτιάς, Άτιτλος πίνακας, Λάδι σε καμβά.
H Ελλάδα παρουσιάζει πλέον σημαντικό καλλιτεχνικό δυναμικό στις εικαστικές τέχνες, το οποίο δυστυχώς παραμένει υποπροβεβλημένο, σε σύγκριση με άλλα είδη καλλιτεχνικής παραγωγής. Συν τω χρόνω οι νέοι Έλληνες καλλιτέχνες διαμορφώνουν αυτό που ονομάζουμε νέα Ελληνική εικαστική ταυτότητα. Το ζήτημα τώρα είναι η επαρκής υποστήριξη της. Μέσα σε μια εξαιρετικά μικρή και καθόλου αναπτυγμένη αγορά, οι νέοι έλληνες εικαστικοί  καλλιτέχνες συχνά ασφυκτιούν.

- "Κρίση",  θα πείτε και θα γυρίσετε στο άλλο πλευρό. Εδώ όμως θα έχετε κάνει μεγάλο λάθος, και ο ύπνος σας δεν πρέπει να είναι καθόλου γαλήνιος, διότι σύντομα θα αντικρύσετε μία στείρα έρημο, και, το χειρότερο είναι, πως δεν θα πρόκειται για έναν εφιάλτη, αλλά για μια πραγματικότητα χωρίς προηγούμενο. Μάλιστα, αυτό το ενδεχόμενο καθίσταται πιο τραγικό, αν αναλογιστείτε  την ποιοτική αναβάθμιση των νεότερων Ελλήνων καλλιτεχνών. Σε αυτή έχουν συμβάλει τόσο οι Σχολές Καλών Τεχνών της χώρας, και νεότεροι σε ηλικία καθηγητές που είναι μέλη ΔΕΠ και διαδάσκοντες, όσο και ιδιωτικά ιδρύματα με σημαντική δράση με υποτροφίες και προγράμματα, που βελτίωσαν θεαματικά τις "παραστάσεις", το γνωσιακό και το εμπειρικό επίπεδο των νέων Ελλήνων καλλιτεχνών.

Μόλις όμως οι σπουδές ολοκληρωθούν, ο νέος Έλληνας εικαστικός καλλιτέχνης έχει να αντιμετωπίσει μία ζοφερή πραγματικότητα. Ο χώρος της τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει τους μηχανισμούς να προβάλλει νέο και μη ήδη εγκαθιδρυμένο περιεχόμενο από την πρώτη δεκαετία της χιλιετίας και εξής. Οι ελάχιστες χιλιάδες αποδεδειγμένοι φιλότεχνοι, και οι λίγες εκατοντάδες μικρότεροι ή μεγαλύτεροι, πλην όμως σοβαροί συλλέκτες, δεν επαρκούν για να συντηρήσουν, πόρρω δε μάλλον, για να αναπτύξουν την εγχώρια αγορά. Αυτό που προβάλλεται ως εκλεκτικισμός από πολλούς, είναι πρόφαση εν αμαρτίαις και όχι επιλογή: η κεντρική σκηνή της Τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει ισχυρό έρεισμα σε "λίγους και καλούς", αλλά  μικρή αποδοχή από όλους. Ελθούσης της κρίσης η αγορά δεν στέναξε, διότι δεν πρόλαβε ούτε στεναγμό να βγάλει! Άλλωστε, ήταν ήδη ημιθανής χτυπημένη από την διεθνοποίηση των αγορών, την αυξημένη προσβασιμότητα όσων πραγματικά αναζητούν και συλλέγουν τέχνη σε πηγές στο εξωτερικό, και βρίσκουν πληροφορίες στο διαδίκτυο. Εδώ και 5-7 χρόνια είναι πανεύκολο να εντοπίσεις εκλεκτή τέχνη στο Facebook, στην πλατφόρμα Saatchi, στο Behance Network ή/και αλλού, να μάθεις και να κανονίσεις την επίσκεψη σου στις μεγαλύτερες Art Fairs του  κόσμου, να αποκτήσεις τέχνη είτε για ευχαρίστηση, είτε ως επενδυτικό αγαθό, ορθολογικά τεκμηριωμένη και επαρκώς πιστοποιημένη.

Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ.