Monday, 15 December 2014

Kamen Tanev | Μετατρέποντας το μάρμαρο σε εύπλαστο υλικό

Ο κόσμος του Βούλγαρου Kamen Tanev είναι σαφής: με μια άρτια τεχνική, έχει καταφέρει να αναδείξει την πλαστικότητα των υλικών και των μορφών που επιλέγει με μοναδική μαεστρία.

Μπορεί ορισμένα έργα του, ειδικά τα torso, να φανερώνουν την αγάπη του για το ανθρώπινο σώμα, αγάπη που μοιράζονται πολλοί σύγχρονοι γλύπτες, ωστόσο ο Tanev εργάζεται κυρίως πάνω στην κατεύθυνση της αφαίρεσης. Αντιπαρέρχεται τη δυσκολία της λάξευσης σε μάρμαρο, γρανίτες κτλ και δαμάζοντάς τα προτείνει επιβλητικές γλυπτικές συνθέσεις, που διακρίνονται από ρυθμικότητα και συμμετρία, άλλοτε και από την αγωνία να συναρθρώσει στοιχεία σε δυναμικές συζεύξεις.


Με αναφορές στις επιστήμες της γεωμετρίας, της φυσικής ή της βιολογίας, ο Tanev αναδημιουργεί μια δική του τάξη στον τρισδιάστατο χώρο. Δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις λεπτομέρειες παράξενων δομών, που με την επιλεγμένη μεγάλη κλίμακά τους τοποθετούνται σε νέα συμφραζόμενα.

Πολύ συχνά λεπτομέρειες των συνθέσεων αυτών παραπέμπουν στην πτύχωση, ανακαλώντας τη ρευστότητα ενός χυτού υλικού όπως το ύφασμα. Το μάρμαρο μετατρέπεται στα χέρια του Tanev σε ένα φαινομενικά εύπλαστο υλικό, του οποίου τα νερά αξιοποιούνται συνθετικά και χρωματικά.

Ωστόσο, η τάση να αποδοθεί η πτύχωση παραπέμπει και στο παιχνίδι του φανερού και του κρυμμένου, του πραγματικού και του φανταστικού, που κρύβεται πάντα πίσω από τα επιφαινόμενα. Με τρόπο που θυμίζει τον Christo, επίσης βουλγαρικής καταγωγής, o Tanev μεταφέρει στη γλυπτική μια παρόμοια τακτική: αποκαλύπτει μέσω της απόκρυψης. Αυτό που μοιάζει να κρύβεται κάτω από τα χυτά ‘υφάσματα’ μπορούμε μόνο να το φανταστούμε και να υποθέσουμε για την ακρίβεια της φόρμας του. Δεν το βλέπουμε όμως καθαρά.

Το περιθώριο αυτό που αφήνει ο Τanev στη φαντασία για τις συνθετικές λεπτομέρειες πολλών έργων του είναι το ίδιο που αναζωογονεί τα έργα του και τα φέρνει μπροστά στα μάτια μας ανανεωμένα, με την πλαστικότητα να ορίζει την πρόσληψή τους.

Θούλη Μισιρλόγλου, 
Ιστορικός της Τέχνης
Επιμελήτρια του ΜΜΣΤ

EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ