Sunday, 17 March 2013

Συλλογή Αντώνη Σουλιώτη | Στα χνάρια της εθνικής Παλιγγενεσίας του ‘21



ΣΤΙΣ 2 Μαρτίου στους εκθεσιακούς χώρους του Βαφοπουλείου Πνευματικού Κέντρου της Θεσσαλονίκης άνοιξε τις πύλες της μία ενδιαφέρουσα έκθεση που αποτελείται από δύο συλλογές -αυτές των κυρίων Αντωνίου Σουλιώτη και Σπύρου Αθανασίου- με θέμα την εποχή της εθνικής Παλιγγενεσίας, με την υποστήριξη του Ιδρύματος Παπαγεωργίου, του Συλλόγου Σιατιστέων Θεσσαλονίκης ,και της Βοϊακής Εστίας Θεσσαλονίκης. O κ. Αντώνιος Σουλιώτης -ο ένας εκ των δύο συλλεκτών- μίλησε στο Α&Α και τον Πάρη Καπράλο για την συλλογή του και την πορεία της μέσα στον χρόνο. 


Συνέντευξη στον Πάρη Καπράλο




Ο κ. Αντώνης Σουλιώτης, κατάγεται από σουλιώτικη οικογένεια και αρκετά από τα κειμήλια με τα οποία ξεκίνησε την συλλογή του είναι οικογενειακά. Κατόπιν της ενηλικίωσής του οι παππούδες του παρέδωσαν μία μικρή συλλογή με οικογενειακά κειμήλια που έλκουν την καταγωγή από την περίοδο της Εθνικής Παλιγγενεσίας, έναυσμα ικανό να τον παρακινήσει να συνεχίσει και να διευρύνει την συλλογή, που εξελίχθηκε σε πάθος που υπηρέτησε με συνέπεια μέχρι σήμερα.

Ποιό ήταν το κίνητρο για να συνεχίσετε την συλλογή;
“Δεν ήταν μονάχα η κληρονομιά που παρεδόθη από τους παππούδες μου, αλλά και μια αίσθηση χρέους προς τις μνήμες της πιο σημαντικής ιστορικής περιόδου της ελληνικής ιστορίας. Η αγάπη μου για την ιστορία με παρακίνησε να εμπλουτίσω τις γνώσεις μου, τόσο ανατρέχοντας στην σχετική βιβλιογραφία, όσο και επισκεπτόμενος κάθε Μουσείο στον ελλαδικό χώρο που είχε σχέση με την σημαντική εκείνη περίοδο. Εκτός από τις γνώσεις, απέκτησα εμπειρία και γνώση , αγάπησα την ιστορία του τόπου και ανθρώπων,  και εξακολούθησα να εμπλουτίζω την συλλογή. Ορισμένα κομμάτια της συλλογής μου δωρήθηκαν, αν και τα περισσότερα αγοράστηκαν από το υστέρημα μου, επί 35-40 χρόνια. Επισκεύθηκα αγορές στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό”.

Στην συλλογή σας βλέπουμε πολλά διαφορετικά ως προς το είδος και την  χρήση αντικείμενα της συγκεκριμένης περιόδου. Που εστιάσατε το ενδιαφέρον σας αρχικά και πως αναπτύχθηκε η συλλογή; Τι σας ενδιαφέρει σήμερα;
“Το ενδιαφέρον μου πλέον εστιάζεται στην συλλογή και στην διάσωση, την ανάδειξη και την φροντίδα κάθε αντικείμενου της περιόδου που κρίνω σημαντικό για την ολοκλήρωση της εικόνας της εν λόγω περιόδου. Κάποια από τα αντικείμενα είναι συντηρημένα και φροντίζω με τις εκθέσεις που κατά καιρούς παρουσιάζονται ως ευκαιρίες, να βγουν από την λήθη και την φθορά, την απαξίωση και την  καταστροφή. Να σημειώσω πως κανένα από τα αντικείμενα που έχω στην κατοχή μου δεν είναι αντίγραφο: είναι όλα γνήσια της εποχής τους, εξαιρετικές αντίκες. Η συλλογή ξεκίνησε με τον οπλισμό που συμπεριλαμβανόταν στα οικογενειακά κειμήλια που σας ανέφερα. Ο οπλισμός έπρεπε να πλαισιωθεί ώστε να υπάρξει μια πιο ολοκληρωμένη ενότητα, με χρηστικά αντικείμενα, με εξάρτηση, με φορεσιές, γκραβούρες, πίνακες και γενικά ότι έχει σχέση με την επανάσταση, και την περίοδο της εθνικής παλιγγενεσίας”.
 

Στην έκθεση σας στο Βαφοπούλειο ωστόσο ο επισκέπτης βλέπει και πίνακες που -αν και θεματικά ανήκουν στην εν λόγω περίοδο- δεν είναι “συνομίληκα” με τις αντίκες της συλλογής σας...
“Πιο σύγχρονα αντικείμενα που είναι αφηγηματικά της περιόδου, εκτός από γκραβούρες, χαρακτικά, λιθόγραφα και ξυλογραφίες της εποχής, είναι κυρίως έργα τέχνης, πίνακες, που φιλοτέχνησαν -σε πλείστες όσες τις περιπτώσεις- οι εξαίρετοι ζωγράφοι και καλοί φίλοι Λάζαρος Πάντος και ο Βασίλης Γρηγορόπουλος -καταγόμενος από την Ημαθία. Η ανάγκη παρουσίας αυτών των έργων τέχνης  προέκυψε όταν συνειδητοποίησα πως δεν είχα την δυνατότητα να πλαισιώσω την συλλογή με μουσειακά πρωτότυπα κομμάτια, οπότε έδωσα σε φίλους ζωγράφους να αντιγράψουν ιστορικές στιγμές  που απεικονίζονται σε πίνακες μεγάλων ζωγράφων, να κάνουν αντίγραφα. Πέρα όμως από αυτά τα αντίγραφα, που αποτελούν πάγιο μέρος της συλλογής μου, ο Λάζαρος Πάντος προχώρησε σε μία ακόμα ευγενή προσφορά για την πληρότητα της έκθεσης: ο Χριστός, ο Μάρκος Μπότσαρης, και ο Αθανάσιος Διάκος, έργα που συναντά κανείς αν την επισκεφτεί, έχουν παραχωρηθεί από τον σημαντικό ζωγράφο να συνεκτεθούν”.

Αν σας ζητηθεί, θα διαθέτατε μέρος της συλλογής σας σε κάποιον αγοραστή;
“Βεβαίως, με χαρά θα διέθετα μέρος των πρώτων αποκτημάτων της συλλογής μου σε κάποιον συλλέκτη με ανάλογη αγάπη για την περίοδο, στο πλαίσιο ανανέωσης και βελτίωσης της. Οταν συλλέγεις όλη σου την ζωή αντικείμενα από μια περίοδο, αργά ή γρήγορα προχωράς μπροστά, και “ξεπερνάς” κάποια κομμάτια της, τα οποία ίσως να είναι κατάλληλα για κάποιον νεότερο ή πιο εξειδικευμένο συλλέκτη. Πολλά απο τα αντικείμενα που αγοράστηκαν στις πρώιμες περιόδους της συλλογής, θα διατεθούν εν καιρώ”.

Γιατί επιλέξατε το Βαφοπούλειο για την έκθεση σας; Και ποιός ήταν ο σκοπός της διοργάνωσης της;
“Το Βαφοπούλειο είχε τις απαραίτητες υποδομές για την διοργάνωση μιας τέτοιας έκθεσης. Οι άνθρωποι του, όπως η  προϊσταμένη πολιτιστικών θεμάτων του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου, κυρία Έλλη Κοκκίνη – Καπλάνη, και η πρόεδρος του κα. Θεοδώρα Λειψιστινού το αγκάλιασαν  από την αρχή ως ιδέα και έκαναν το καλύτερο.  Σκοπός της έκθεσης να πλησιάσει το κοινό η μαθητιώσα και σπουδάζουσα νεολαία να δει, να αισθανθεί, να θυμηθεί και να αναζητήσει, να αγγίξει μέσα από τα αντικείμενα την ιστορική μας και εθνική μας ταυτότητα και να διατηρήσουμε  ζωντανή την μνήμη μας”.


Δείτε στο slideshow περισσότερες φωτογραφίες από την συλλογή Σουλιώτη και από την πρόσφατη έκθεσης της συλλογής του στο Βαφοπούλειο



*Info:O κ. Αντώνης Σουλιώτης γεννήθηκε στην Βέροια 8-8-1953, σπούδασε Ανωτάτη Σχολή Ηλεκτρονικών, αλλά τελικά έγινε Τραπεζικός Υπάλληλος στην Εργασίας και μετά στην Eurobank,. Σήμερα κατέχει τον βαθμό του διευθυντή καταστήματος τραπέζης. Από μικρός ασχολήθηκε με την τέχνη, τα εικαστικά και έχει εκθέσει έργα του σε ποικιλία περιπτώσεων. Στο παρελθόν έχει συνεργαστεί με το Antiques House για τον εμπλουτισμό της συλλογής του. Η έκθεση του στο Βαφοπούλειο διαρκεί μέχρι τις 2 Απριλίου 2013.

EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ