Friday, 25 January 2013

Οι Τέχνες συναντούν τη Βιομηχανία στην Αθήνα

ΜΕ αφορμη τα εγκαίνια του Νέου Βιομηχανικού Μουσείου του Δήμου της Αθήνας διοργανώνεται μια σειρά καλλιτεχνικών δράσεων με τον τίτλο "Οι Τέχνες συναντούν τη Βιομηχανία". Ο Πλάτων Ριβέλλης, ο Αλέξανδρος Ψυχούλης, η Σώτη Τριανταφύλλου, ο Σωτήρης Χαρίδημος επιμελούνται εκθέσεις εντός, πάντα, του χώρου του Μουσείου που στεγάζεται στην "Τεχνόπολις". Οι εκθέσεις είναι πραγματικά εξαιρετικές, έριξα μια ματιά, μην τις χάσετε!

Το μεγάλο αφιέρωμα στη Βιομηχανία περιλαμβάνει: έκθεση 12 εικαστικών με τίτλο «Υποπροϊόντα» που επιμελήθηκε ο Αλέξανδρος Ψυχούλης, την έκθεση «Εργάτες» με την επιμέλεια του Πλάτωνα Ριβέλλη, μια φωτογραφική έκθεση αφιερωμένη στα βιομηχανικά θεματικά μουσεία του Πολιτιστικού Ιδρύματος του Ομίλου της Τράπεζας Πειραιώς, προβολές κινηματογραφικών ταινιών με θέμα τη βιομηχανία που επιμελήθηκε η Σώτη Τριανταφύλλου καθώς και  παραστάσεις θεάτρου σκιών από τον Σωτήρη Χαρίδημο με τίτλο «Ο Καραγκιόζης γκαζιερης».  Την εποχή της ραγδαίας αποβιομηχάνισης, την εποχή της καλπάζουσας ανεργίας η βιομηχανία έρχεται στο προσκήνιο μέσα από τις τέχνες και τον πολιτισμό για να μας θυμίσει ότι αποτελεί μια από τις σημαντικότερες λειτουργίες της κοινωνίας, μέσα από την οποία οι άνθρωποι μετατρέπουν πρώτες ύλες και ιδέες, εργαζόμενοι συλλογικά σε χρήσιμα για την κοινωνία προϊόντα.  Επίσης, στο πλαίσιο της έκθεσης, θα υπάρχει η δυνατότητα για το αθηναϊκό κοινό να ακολουθήσει το μουσειακό περίπατο και να περιηγηθεί στο Βιομηχανικό Μουσείο Φωταερίου.


    «Υποπροϊόντα»

Επιμέλεια: Αλέξανδρος Ψυχούλης
(κτίριο «Μηχανουργείο», πρώην «Νίκος Γκάτσος»)
Ώρες λειτουργίας: 12.00 – 18.00

Ως «υποπροϊόν» ορίζεται η «ουσία ή το αντικείμενο που προκύπτει από μια διαδικασία παραγωγής, πρωταρχικός σκοπός της οποίας δεν είναι η παραγωγή αυτού του στοιχείου».  12 εικαστικοί από διαφορετικές γενιές διερευνούν τις σχέσεις «Βιομηχανικής και Εικαστικής παραγωγής» και ανατέμνουν την έννοια του υποπροϊόντος. Η ίδια η τέχνη εδώ και χρόνια στην Ελλάδα υπάρχει με όρους αντίστοιχους με αυτούς ενός ιδιότυπου υποπροϊόντος. Σε πείσμα της προσπάθειας να εξηγηθούν τα πάντα μέσα από στατιστικές, οι καλλιτέχνες παράγουν ασταμάτητα κάτι που κανείς δεν ζήτησε. Η παραγωγή αυτή ως μηχανιστική- αντανακλαστική αντίδραση του βίου είναι που αλλάζει το σημείο παρατήρησης, αποκαλύπτοντας αποσιωπημένες αλλά σημαίνουσες πτυχές του παρελθόντος και δυναμικές του μέλλοντος. Συμμετέχουν οι: Νίκος Αρβανίτης, Γιάννης Γρηγοριάδης, Γιώργος Γυπαράκης, Θοδωρής Ζαφειρόπουλος, Γιάννης Ισηδώρου, Κώστας Ιωαννίδης, Ζήσης Κοτιώνης, Λίνα Μαντίκου, Απόστολος Ντελάκος, Δημήτρης Ντοκατζής, Λήδα Παπακωνσταντίνου, Μαρία Τσαγκάρη



Έκθεση Φωτογραφίας με τίτλο «Εργάτες»
Επιμέλεια: Πλάτων Ριβέλλης
(κτίριο «Νέοι Φούρνοι», πρώην  «Kων/νος Καβάφης»)
Ώρες λειτουργίας: 12.00 – 20.00

Στην έκθεση φωτογραφίας με τίτλο "Εργάτες" το θέμα λειτουργεί περισσότερο σαν πρόκληση για μια σύνθετη και ταυτόχρονα πιο αφηρημένη προσέγγιση και λιγότερο σαν εργαλείο ανάγνωσης και αποκωδικοποίησης. Η επιλογή των φωτογράφων και των φωτογραφιών τους δείχνει ότι η έμφαση δίνεται στο ανθρώπινο πορτρέτο και όχι τόσο στην ιδιότητα της εργασίας, ενώ είναι επίσης φανερό ότι σχεδόν από όλες τις φωτογραφίες απουσιάζουν οι αναφορές στα στερεότυπα της βιομηχανικής εργασίας. Παράλληλα, η ομοιότητα των θεματικών απεικονίσεων προτρέπει τον θεατή σε μια διαδικασία διαχωρισμού και διάκρισης του προσωπικού λόγου κάθε συγκεκριμένου φωτογράφου, κάτι δηλαδή που υπηρετεί σαφώς τη δημιουργική πρόθεση των φωτογράφων και την καλλιτεχνική ταυτότητα των φωτογραφιών τους σε αντίθεση με μια ανεκδοτολογική ή και στρατευμένη ανάγνωση. Φωτογράφοι: Νίκος Μάρκου, Δημήτρης Καρπούζης, Ανδρέας Σχοινάς, Αλέξανδρος Βρεττάκος, Γρηγόρης Δάλλης.



Έκθεση Φωτογραφίας από τα μουσεία του Πολιτιστικού Ιδρύματος του Ομίλου της Τράπεζας Πειραιώς (ΠΙΟΠ)
Επιμέλεια: Πλάτων Ριβέλλης
(κτίριο «Παλαιοί Φούρνοι», πρώην «Τάκης Παπατσώνης»)
Ώρες λειτουργίας: 12.00 – 20.00

Μουσείο Υδροκίνησης στη Δημητσάνα - Μουσείο Ελιάς και Λαδιού στη Σπάρτη - Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας στη Μυτιλήνη - Μουσείο Περιβάλλοντος στη Στυμφαλία -Μουσείο Πλινθοκεραμοποιίας Τσαλαπάτα στον Βόλο - Μουσείο Μετάξης στο Σουφλί - Μουσείο Μαρμαροτεχνίας στην Τήνο. Η φωτογράφηση των μουσείων, η οποία για πρώτη φορά εκτίθεται, έγινε με την αφορμή μιας σειράς επτά όμοιων σεμιναρίων με θέμα την τέχνη της φωτογραφίας, στα ισάριθμα θεματικά μουσεία που το Ίδρυμα τής Τράπεζας Πειραιώς έχει σχεδιάσει, κατασκευάσει και εξοπλίσει και τα οποία με την ευθύνη και με τις δαπάνες του λειτουργούν σε διάφορες περιοχές τής Ελλάδας. Μαζί με το Βιομηχανικό Μουσείο της Ερμούπολης, τα μουσεία αυτά αποτελούν τα μοναδικά δείγματα στη χώρα μας βιομηχανικών μουσείων και αποτελούν τους προδρόμους και τα φωτεινά παραδείγματα για το νέο μουσείο της Τεχνόπολης, στα εγκαίνια του οποίου συμμετέχει και η παρούσα έκθεση.

    
Κινηματογραφικές Προβολές
Επιμέλεια: Σώτη Τριανταφύλλου
(αμφιθέατρο Ρ/Σ Αθήνα 9.84)

Σ’ αυτό το πολύ μικρό αφιέρωμα γίνεται μονάχα μια νύξη για το πώς η βιομηχανία καθρεφτίζεται στην οθόνη – και για το πώς κινηματογραφιστές από τις ΗΠΑ, την Ιταλία, την Κεντρική Ευρώπη, τον Καναδά και την Ελλάδα αναρωτήθηκαν εάν η εργατική τάξη πάει τελικά στον παράδεισο. Βιομηχανικές επαναστάσεις, προλεταριακή ζωή, ταξικοί αγώνες, αγροτική έξοδος, αποβιομηχάνιση: ο κινηματογράφος, προϊόν της εποχής των μεγάλων εφευρέσεων, κατέγραψε την ιστορία του ανθρώπου και της μηχανής, το άλμα του πολιτισμού από τις παραδοσιακές κοινωνίες στη νεοτερικότητα. Όπως το βιομηχανικό μυθιστόρημα, ένα λογοτεχνικό υποείδος που οι φιλόλογοι κατατάσσουν στο κοινωνικό μυθιστόρημα, ο κινηματογράφος αφηγήθηκε την παρακμή του αγροτικού κόσμου και την ανάδυση νέων μορφών παραγωγής στο πλαίσιο της πόλης. Διαμορφώθηκαν καινούργια κοινωνικά όντα – από τα ρομπότ του Φριτς Λανγκ μέχρι τους συνδικαλιστές του Έλιο Πέτρι- και καινούργιες κοινωνικές σχέσεις, πιο σύνθετες και διφορούμενες: οι κινηματογραφικοί ήρωες δεν είναι πια καλοί ή κακοί· είναι πλάσματα της βιομηχανικής πόλης, κι ύστερα της μεγαλούπολης, της μητρόπολης και της παγκόσμιας πόλης.

Ημερομηνίες και ώρες κινηματογραφικών προβολών:

    Κυριακή 27 Ιανουαρίου, 17.00: «Μετρόπολις» (153')
    Σάββατο 2 Φεβρουαρίου, 18.00: «Η Καγκελόπορτα» (107')
    Κυριακή 3 Φεβρουαρίου, 18.00: «Η Κατάληψη» (87')
    Σάββατο 9 Φεβρουαρίου, 18.00: «Ανατολική Περιφέρεια» (80')
    Κυριακή 10 Φεβρουαρίου, 18.00: «The Wobblies» (89')
    Σάββατο 16 Φεβρουαρίου, 18.00: «Το Εργοστάσιο» (101')
    Σάββατο 16 Φεβρουαρίου, 20.00: «Megacities» (90')
    Κυριακή 17 Φεβρουαρίου, 18.00: «Μοντέρνοι Καιροί» (87')

 
Παράσταση θεάτρου σκιών για μικρούς και μεγάλους «Ο Καραγκιόζης Γκαζιέρης»
Κείμενα & Σκηνικά: Σωτήρης Χαρίδημος
(κτίριο «Δεξαμενές Καθαρισμού», πρώην «Κωστής Παλαμάς»)
Κυριακή 27 Ιανουαρίου & Κυριακή 10 Φεβρουαρίου στις 12.00

Ο Σωτήρης Χαρίδημος, ο μικρότερος από τα έξι παιδιά του γνωστού καραγκιοζοπαίχτη  Χρήστου Χαρίδημου και αδελφός του Γιώργου Χαρίδημου, μεγάλωσε μέσα στο ονειρικό αλλά και σκληρό περιβάλλον του "καραγκιόζικου μπερντέ" του πατέρα του και του αδελφού του. Μετά τη συνταξιοδότησή του αφιερώνεται απόλυτα στο Θέατρο Σκιών με εκθεσιακή δραστηριότητα και συμμετοχές σε πολιτιστικές εκδηλώσεις, σε προγράμματα Λαϊκής Επιμόρφωσης του Δήμου Αθηναίων κατασκευής φιγούρας και σκηνικών, συνεχίζοντας την τέχνη του πατέρα του και του αδελφού του. Ο Οργανισμός Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων, μετά την παραχώρηση του υλικού από το Σωτήρη Χαρίδημο, δημιούργησε το Εργαστήριο και Μουσείο Θεάτρου Σκιών "Χαρίδημος", το οποίο στεγάζει τρεις γενιές Χαρίδημων, μία ιστορία 93 χρόνων, από το 1913 ως σήμερα. Βοηθοί Καραγκιοζοπαίχτες: Νίκος Τζεβελέκης ,Χαράλαμπος Ρουμελιώτης.

EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ