Saturday, 29 September 2012

Η γυναικεία πλευρά της παγκόσμιας κρίσης, εντέχνως


ΤΟ εναρκτήριο λάκτισμα που δόθηκε προχτές στην Myrό Gallery για τη νέα σεζόν με το διεθνές project της εικαστικής ομάδας TeeToTuM, την έκθεση “Women in R.E.D.” (Reinvent Environmental Dimension), ήταν εξαιρετικά επιτυχημένο (φωτπγραφίες από τα εγκαίνια βλέπετε στο slideshow). Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 27 Οκτωβρίου, και συμπεριλαμβάνει έργα 20  καλλιτέχνιδων από όλον τον κόσμο, που βιώνουν με διαφορετικό τρόπο η καθεμία την κρίση, γεγονός που αποτυπώνεται στο έργο τους, και επηρεάζει την προσωπική και οικογενειακή τους ζωή. Την έκθεση επιμελούνται οι εικαστικές δημιουργοί Γεωργία Γρηγοριάδου και Φωτεινή Χαμιδιελή. Συμμετέχουν οι: Anisja Rossi, Birgit Zartl, Christel Andrea Steier, Cristina Minacori, Φωτεινή Χαμιδιελή, Γεωργία Γρηγοριάδου, Guadalupe Victorica, Joyce Bloem, Katia Munoz, Kristina Pantelic, Μαίρη Κυριαζοπούλου, Mirta Toledo, Noriko Yida, Paula Kouwenhoven, Sevgi Urum, Σοφία Κυριακάκη, Sylvy van Bochove, Yvone Muezet, Zhanhong Liao.

Την τελευταία εβδομάδα της έκθεσης και συγκεκριμένα την Πέμπτη 25 Οκτωβρίου στις 20.00, η εικαστικός, ψυχολόγος art-therapist Έλενα Τονικίδη θα επιμεληθεί και θα παρουσιάσει μια performance με τον τίτλο “υσΤέρRα”. Η ίδια σημειώνει σε σχετικό κείμενο τεκμηρίωσης που έχει συγγράψει: “Εδώ και αιώνες οι γυναίκες καλούνται να αντιμετωπίσουν την κρίση στην φύση τους σ΄ ένα συλλογικό Υπερεγώ σχετικά με την γονιμότητα τους, η ιδέα της ζωής, της τεκνοποίησης, της γέννας, είναι πολύ σημαντικές και μια κρίση άλλου περιεχομένου αντιμετωπίζεται τις περισσότερες φορές με γνώμονα αυτές. Η μεγάλη «υστερικιά» εκείνη που έδινε ευχαρίστηση στο κλινικό Σαρκό διόλου πια δεν απαντάται, αλλά η ανησυχία της είναι: πως ενώ θα επιθυμούσε τα πράγματα να εγγράφονταν μ΄ ένα άντρα σ΄ ένα χρονικό ορίζοντα και στην τεκνοποίηση μήπως αυτή η ελευθερία μετατραπεί σε άκαρπη περιπλάνηση.... Από το Γιαχβέ «αυξάνεστε & πληθύνεσθε», το έπος του Γιλγαμές & το εξαίσιο Άσμα Ασμάτων, από τον Γαληνό, τον Αριστοτέλη, τον Αμπρουάζ Παρέ, Μορώ ντε λα Σαρτ, το Φροϋντ, ή την τιμωρία του Τειρεσία εδώ και αιώνες η σεξουαλικότητα & η γονιμότητα των γυναικών ζει κάτω από μύθους και ιατρική παρακολούθηση. Στις μέρες μας δε η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή έχει πάρει διαστάσεις επιδημίας και ενώ θα θέλαμε να θεωρούμε ότι την κρίση αυτή θα την βιώνουν οι γυναίκες κατά το χρόνο «αισέν τας γυναιξί μήτραι τε και υστέραι…ζώον επιθυμητικόν ένον της παιδοποιίας, όταν άκαρπον παρά την ώραν χρόνο πολόν γίγνηται..»  συμβαίνει σε γυναίκες κάθε ηλικίας και είναι κοινό μυστικό ότι τις περισσότερες φορές ο άντρας είναι αυτός που δεν έχει την δυνατότητα. Εκατομμύρια γυναίκες στην Δύση βιώνουν άλλες κακοποιητικά και άλλες λυτρωτικά την κρίση της γονιμότητας, την επιθυμία της τεκνοποιήσης,το γυναικείο άγχος έχει την προδιάθεση να περνά στο σώμα, να μεταφράζεται σε σωματικά συμπτώματα αλλά και στην ίδια την επίπονη διαδικασία, την πραγματικότητα της υποβοηθούμενης γονιμότητας.

 Την επιμέλεια και το κείμενο τεκμηρίωσης της έκθεσης υπογράφουν οι εικαστικές δημιουργοί Γεωργία Γρηγοριάδου και Φωτεινή Χαμιδιελή, οι οποίες σημειώνουν σχετικά:  “Προσπαθώντας να ερμηνεύσουμε την κρίση και τους λόγους που την έχουν προκαλέσει, διαπιστώνουμε ότι οι λόγοι είναι πολλοί τόσο σε κοινωνικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Η κρίση έχει πολλά πρόσωπα. Είναι η κορύφωση μιας δύσκολης εξελικτικής πορείας με επιδείνωση όλων των αρνητικών φαινομένων, από το ξεπέρασμα της οποίας εξαρτάται η επιστροφή στη φυσιολογική κατάσταση. Στην Πολιτική διαπιστώνεται επιβράδυνση των φυσιολογικών ρυθμών της οικονομικής δραστηριότητας και ανατροπή της ισορροπίας ανάμεσα στην παραγωγή και στην κατανάλωση. Παρατηρείται κλονισμός του συνόλου ή ενός μέρους του από τις πνευματικές, ηθικές, θρησκευτικές πεποιθήσεις ενός ανθρώπου, ο οποίος οδηγεί συνήθως σε καθοριστικές επιλογές και αποφάσεις. Σε προσωπικό επίπεδο βλέπουμε κρίση ταυτότητας, εσωτερικούς προβληματισμούς, αγωνιώδη ερωτήματα του ανθρώπου που επιζητεί τον επαναπροσδιορισμό του και την επανατοποθέτησή του ως οντότητας κυρίως όσον αφορά τον ίδιο ή και τους άλλους, ιδίως σε περιπτώσεις που χάνεται η αυτοεκτίμηση του. Πόσο επώδυνη είναι όμως η διαπίστωση μιας τέτοιας κατάστασης και πού μπορεί να μας οδηγήσει; Πόσο μπορεί να επηρεάσει την καθημερινότητά μας και να μας παρασύρει στη δίνη της; Πώς μια γυναίκα αντιμετωπίζει παρόμοιες καταστάσεις σε σχέση με τον άντρα;  Αναρωτηθήκαμε πώς μια γυναίκα αντιμετωπίζει καταστάσεις κρίσης σε σχέση με τον άντρα. Η εμπειρία μας έχει δείξει πως οι γυναίκες από το «φτιάξιμό» τους είναι θετικές ως προς την αντιμετώπιση των κρίσεων γιατί το να στηρίζουν αυτούς που αγαπούν είναι βαθειά εντυπωμένο στην ψυχοσύνθεσή τους. Η γέννα, η ιδέα της ζωής, της προστασίας της οικογενείας είναι πολύ σημαντικές και μια κρίση αντιμετωπίζεται με γνώμονα και αυτούς τους παράγοντες. Ανεξάρτητα από το μέρος της γης που ζουν  και καθώς συχνά είναι λιγότερο ευνοημένες από τις κοινωνικές συνθήκες, οι έννοιες όπως συμβιβασμός, καρτερικότητα, υπομονή τις οπλίζουν με δύναμη ή τις ωθούν να αναπτύξουν δεξιότητες για να αντιμετωπίσουν τη ζωή. [...] Στην έκθεση αυτή συμμετέχουν γυναίκες – καλλιτέχνιδες που η καθεμιά τους έχει να διηγηθεί την δική της ιστορία κρίσης, είτε είναι προσωπική, είτε κοινωνική, είτε οικονομική. Μέσα από τα έργα και την καλλιτεχνική τους δημιουργία, καταφέρνουν να ξεπερνούν τα εμπόδια και να πορεύονται με την «κρίση», εκμεταλλευόμενες μια αρνητική στιγμή της ζωής τους, και μεταλλάσσοντάς την ως εκφραστικό μέσο, και μέσω επιβίωσης, ανάδειξης του ταλέντου τους και της εσωτερικής τους δύναμης, μετατρέπουν το περιβάλλον τους, αναδημιουργούνται, προσαρμόζονται”. 

-Πάρης Καπράλος

EDITO Οκτωβρίου 2016 | Το Αύριο και το Σήμερα της Τέχνης στην Ελλάδα

Γιώργος Καραφωτιάς, Άτιτλος πίνακας, Λάδι σε καμβά.
H Ελλάδα παρουσιάζει πλέον σημαντικό καλλιτεχνικό δυναμικό στις εικαστικές τέχνες, το οποίο δυστυχώς παραμένει υποπροβεβλημένο, σε σύγκριση με άλλα είδη καλλιτεχνικής παραγωγής. Συν τω χρόνω οι νέοι Έλληνες καλλιτέχνες διαμορφώνουν αυτό που ονομάζουμε νέα Ελληνική εικαστική ταυτότητα. Το ζήτημα τώρα είναι η επαρκής υποστήριξη της. Μέσα σε μια εξαιρετικά μικρή και καθόλου αναπτυγμένη αγορά, οι νέοι έλληνες εικαστικοί  καλλιτέχνες συχνά ασφυκτιούν.

- "Κρίση",  θα πείτε και θα γυρίσετε στο άλλο πλευρό. Εδώ όμως θα έχετε κάνει μεγάλο λάθος, και ο ύπνος σας δεν πρέπει να είναι καθόλου γαλήνιος, διότι σύντομα θα αντικρύσετε μία στείρα έρημο, και, το χειρότερο είναι, πως δεν θα πρόκειται για έναν εφιάλτη, αλλά για μια πραγματικότητα χωρίς προηγούμενο. Μάλιστα, αυτό το ενδεχόμενο καθίσταται πιο τραγικό, αν αναλογιστείτε  την ποιοτική αναβάθμιση των νεότερων Ελλήνων καλλιτεχνών. Σε αυτή έχουν συμβάλει τόσο οι Σχολές Καλών Τεχνών της χώρας, και νεότεροι σε ηλικία καθηγητές που είναι μέλη ΔΕΠ και διαδάσκοντες, όσο και ιδιωτικά ιδρύματα με σημαντική δράση με υποτροφίες και προγράμματα, που βελτίωσαν θεαματικά τις "παραστάσεις", το γνωσιακό και το εμπειρικό επίπεδο των νέων Ελλήνων καλλιτεχνών.

Μόλις όμως οι σπουδές ολοκληρωθούν, ο νέος Έλληνας εικαστικός καλλιτέχνης έχει να αντιμετωπίσει μία ζοφερή πραγματικότητα. Ο χώρος της τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει τους μηχανισμούς να προβάλλει νέο και μη ήδη εγκαθιδρυμένο περιεχόμενο από την πρώτη δεκαετία της χιλιετίας και εξής. Οι ελάχιστες χιλιάδες αποδεδειγμένοι φιλότεχνοι, και οι λίγες εκατοντάδες μικρότεροι ή μεγαλύτεροι, πλην όμως σοβαροί συλλέκτες, δεν επαρκούν για να συντηρήσουν, πόρρω δε μάλλον, για να αναπτύξουν την εγχώρια αγορά. Αυτό που προβάλλεται ως εκλεκτικισμός από πολλούς, είναι πρόφαση εν αμαρτίαις και όχι επιλογή: η κεντρική σκηνή της Τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει ισχυρό έρεισμα σε "λίγους και καλούς", αλλά  μικρή αποδοχή από όλους. Ελθούσης της κρίσης η αγορά δεν στέναξε, διότι δεν πρόλαβε ούτε στεναγμό να βγάλει! Άλλωστε, ήταν ήδη ημιθανής χτυπημένη από την διεθνοποίηση των αγορών, την αυξημένη προσβασιμότητα όσων πραγματικά αναζητούν και συλλέγουν τέχνη σε πηγές στο εξωτερικό, και βρίσκουν πληροφορίες στο διαδίκτυο. Εδώ και 5-7 χρόνια είναι πανεύκολο να εντοπίσεις εκλεκτή τέχνη στο Facebook, στην πλατφόρμα Saatchi, στο Behance Network ή/και αλλού, να μάθεις και να κανονίσεις την επίσκεψη σου στις μεγαλύτερες Art Fairs του  κόσμου, να αποκτήσεις τέχνη είτε για ευχαρίστηση, είτε ως επενδυτικό αγαθό, ορθολογικά τεκμηριωμένη και επαρκώς πιστοποιημένη.

Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ.