Wednesday, 21 March 2012

Ψυχολογία & Τέχνη σε πορείες συμπληρωματικές

 
Η στάση των Ελλήνων προς την ψυχοθεραπεία υπήρξε φιλύποπτη: ελάχιστοι εμπιστεύονται τους επαγγελματίες της ψυχικής υγείας, και -όταν το πράττουν- το κάνουν όταν τα πράγματα φτάνουν στο “μη περεταίρω”, ή αφού έχουν υποφέρει πολύ. Το κάνουν διατακτικά, και συχνά αναμένουν αποτελέσματα άμεσα & μαγικά. Μια εναλλακτική προσέγγιση, τέτοια ώστε να προσφέρει αυτογνωσία και να προσθέτει ένα σύνολο ικανοτήτων απαντώντας στην ανάγκη του ανθρώπου για δημιουργία θα αποτελούσε ίσως πιο στέρεη απάντηση. Το αποπειράται στην Θεσσαλονίκη η “Ψυχολογία Τέχνη”, με στόχο την ψυχολογική στήριξη και κοινωνική ευαισθητοποίηση του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου μέσω της Τέχνης σε θέματα ψυχολογίας. Αξίζει της προσοχής μας...

Οι άνθρωποι που προσφεύγουν σε συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία στην πλειοψηφία τους δεν είναι ψυχικά άρρωστοι, απλώς αντιμετωπίζουν στη ζωή τους προβλήματα τα οποία αδυνατούν να επιλύσουν με τους συνηθισμένους προσωπικούς μηχανισμούς τους αντιμετώπισης και το υποστηρικτικό τους δίκτυο. Φανταστείτε για μια στιγμή ότι περνάτε μια δύσκολη, συναισθηματικά ταραγμένη περίοδο στη ζωής σας. Συμβουλεύεστε το συνηθισμένο δίκτυο στενών φίλων και τα μέλη της οικογένειάς σας, ωστόσο, καταπώς φαίνεται, δεν τα βγάζετε πέρα. Τελικά, όταν πια έχετε υποφέρει για αρκετό χρόνο, αποφασίζετε να αναζητήσετε κάποια επαγγελματική βοήθεια και φυσικά μια ερώτηση που θέτετε ( σχετικά με την ψυχοθεραπεία) είναι «Ποια είναι η καλύτερη μέθοδος;

“Η τέχνη δημιουργεί παρουσία, γιατί βρίσκεται συμβολικά στο προσκήνιο της ζωής. Η δημιουργία δηλώνει ύπαρξη. Γίνεται κανείς πρωταγωνιστής της δικής του πραγματικότητας και επικοινωνεί –και έτσι υπάρχει. Η παρουσία της ‘δυσκολίας’ ανατρέπεται. Απελευθερώνεται το παιδί μέσα από την έκφραση και επιτυγχάνεται ένα συγκινησιακό αποτέλεσμα μέσα από την προσέγγιση με τον εαυτό και με τους άλλους, μέσω όλων αυτών που μοιραζόμαστε”, μας προτείνει η Πρόεδρος της εταιρείας «Ψυχολογία-Τέχνη» Έλενα Τονικίδη.

H “Ψυχολογία –Τέχνη” είναι ένας ιδιαίτερα φιλόξενος εκθεσιακός/εκπαιδευτικός & κλινικός χώρος στην πόλη μας από το 2006 και δίνει το στίγμα της, συνδυάζοντας την Τέχνη & την Ψυχολογία. Διοργανώνει εκπαιδευτικά προγράμματα, εξειδίκευσης σε θέματα Ψυχολογίας και Τέχνης, φιλοξενεί έργα Τέχνης και στόχο έχει την ευαισθητοποίηση του κοινωνικού συνόλου σε θέματα Ψυχικής Υγείας. Ο στόχος των εκδηλώσεων και των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων της είναι η σύνδεση και διερεύνηση του χώρου ανάμεσα στη ψυχολογία και την τέχνη, και η προώθηση της σχέσης αυτής και όλα αυτά τα χρόνια έθεσε ως στόχο της τη συνεργασία με το ευρύτερο κοινό. Έτσι η εταιρεία συνεργάστηκε με τον Δημόσιο και Ιδιωτικό φορέα, (ΚΜΣΤ,4ArTS κ.λ.π..) δημιουργώντας σχέσεις και δεσμούς με θεραπευτικούς οργανισμούς στην Ελλάδα (ΚΕΘΕΑ, Ιπποκράτειο Ν.Σ.Θ), αλλά και στο εξωτερικό (ART/AMERICAN, BAAT), διασφαλίζοντας με αυτό το τον τρόπο τη συνεχή ροή πληροφόρησης και ενημέρωσης γύρω από το χώρο της Εικαστικής Ψυχοθεραπείας.
Οι κύριες δραστηριότητές της είναι η επιστημονική ταξινόμηση και τεκμηρίωση όσων επιθυμουν να ασχοληθούν με την εικαστική ψυχοθεραπεία, και η μετεκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία μέσω εικαστικών η οποία καταλήγει σε Πιστοποιητικό Ειδίκευσης προσφέρει τη δυνατότητα μιας ολοκληρωμένης επαγγελματικής κατάρτισης. Το πρόγραμμα παρέχει την ευκαιρία μετεκπαίδευσης σε άτομα που έχουν ήδη πτυχίο στις Ψυχο-Κοινωνικές Επιστήμες (Ψυχολογία, Ψυχιατρική, Κοινωνική Εργασία, Παιδαγωγική και Νηπιαγωγών κλπ.) ή την τέχνη ( σχολές Καλών Τεχνών ή άλλης ισότιμης σχολής). Η εκπαίδευση βασίζεται στις ψυχοθεραπευτικές αρχές μέσω Τέχνης, εξοπλίζει τους ειδικευόμενους, στην κλινική εφαρμογή της Εικαστικής Θεραπείας, στην οποία η χρήση των εικαστικών και η διαδικασία της δημιουργίας εικόνων παίζει κεντρικό ρόλο εντός των πλαισίων της θεραπευτικής σχέσης.

Από φέτος η “Ψυχολογία –Τέχνη” αναγνωρίζοντας τη σημαντική αξία της εκπαίδευσης στο σύγχρονο κόσμο, επεκτείνει την οργάνωση του εκπαιδευτικού προγράμματος, και προσθέτει στις δραστηριότητες της πέρα από το εκπαιδευτικό στην ¨εικαστική ψυχοθεραπεία Art therapy» , τα προπαρασκευαστικά /εισαγωγικά τμήματα στην θεραπεία μέσω κίνησης/Dance/movement therapy & Μουσικοθεραπεια/Music therapy.

Κλείνοντας την ξενάγηση με το ερώτημα που τέθηκε από την αρχή, η λειτουργία θεραπευτικού τομέα στον χώρο της που χρησιμοποιεί τη μέθοδο της Εικαστικής προσέγγισης στην Ψυχοθεραπεία (art-therapy), απευθύνεται σε άτομα και ομάδες, ενήλικες, παιδιά, εφήβους, ζευγάρια ή οικογένειες, και συντελεί στην δημιουργικότητα και ανάπτυξη της προσωπικότητας και της ψυχικής υγείας. Στόχος της ψυχοθεραπείας είναι να ελευθερώσει την ικανότητα αναγνώρισης προβλημάτων που απασχολεί το άτομο και μέσα απο αυτά να μπορέσει να συμφιλιωθεί και να προσαρμόσει τις ατομικές ανάγκες/συναισθήματα με τους κοινωνικούς κανόνες, χωρίς να παραβιαστεί η ακεραιότητα του ατόμου. Επικεντρώνεται στη σχέση θεραπευόμενου και θεραπευτή ως μέσο δημιουργίας και συντήρησης μίας αλλαγής, όπως επίσης και στην κατανόηση των ασυνείδητων ψυχικών διαδικασιών που λαμβάνουν χώρα έξω από τη καθημερινή επίγνωση. Η τέχνη/το έργο γίνεται φίλτρο, οθόνη, δοχείο και έτσι η δημιουργικότητα του ανθρώπου και η ανάπτυξη της γίνεται ένας πολύ σημαντικός θεραπευτικός παράγοντας.

Info: Περισσότερες πληροφορίες για
την “Ψυχολογία –Τέχνη” μπορείτε να αναζητήσετε 
στην ηλεκτρονική διεύθυνση 
να ζητήσετε με email psychologyart@yahoo.gr 
ή στο τηλ. 2310257070. 
Τα γραφεία της εταιρείας 
βρίσκονται στο κέντρο της Θεσσαλονίκης 
Παύλου Μελά 38, 3ος όροφος

EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ