Monday, 12 March 2012

Κρίση τέχνας κατεργάζεται :: Έλενα Τονικίδη

"Πρόσωπα του κόσμου"  65x55cm  λινάτσα, ακρυλικά

TΟ Arts & Antiques στην έντυπη έκδοση του δημοσίευσε ένα αφιέρωμα με τίτλο “Πενία τέχνας κατεργάζεται”, με τα σχόλια εικαστικών που συνδιαλέγονται με την κρίση σε δύο επίπεδα. Το πρώτο είναι το επίπεδο επιρροής της κρίσης στις ζωές τους. Μπορεί ως καλλιτέχνες να το αντιμετωπίζουν διαφορετικά, με άλλα αποθέματα ψυχής ή ίσως όχι. Το δεύτερο επίπεδο επιρροής είναι είναι ο προβληματισμός αναφορικά με τον ρόλο που μπορεί να επιτελέσει η τέχνη και ο καλλιτέχνης για την ανάκαμψη από την κρίση, αφού αυτή -αποτελεί κοινή διαπίστωση- ότι είναι πρωτίστως κοινωνική, ηθική, βαθιά πολιτική, και λιγότερο οικονομική. Τον πλήρη πρόλογο του αφιερώματος μπορείτε να διαβάσετε ΕΔΩ

Κάθε μέρα στο εξής θα δημοσιεύουμε την άποψη/σχόλιο ενός εικαστικού, τη συνοδεία της φωτογραφίας του και ενός έργου του που σχετίζεται με την Κρίση και την εποχή της, με συχνότητα ένα άρθρο την εβδομάδα. 


Το αφιέρωμα της ηλεκτρονικής έκδοσης συνεχίζεται με το σχόλιο της ζωγράφου ΕΛΕΝΑΣ ΤΟΝΙΚΙΔΗ. 

 

Κρίση ναι κρίση επιτέλους! ....κρίση οικονομική μήπως επιτέλους αφυπνηστούμε! Γιατί η κρίση έχει έρθει προ πολλού(ηθική, κοινωνική κ.λ.π.) και γιατί η κινητοποίηση των πολιτών για φαγητό δεν αρκεί. Φαγητά θα βρεθούν, ρούχα επίσης θα βρεθούν, τι θα γίνει όμως με τη διαιώνιση και τη φυσικοποίηση της ελεημοσύνης; Θα είμαστε εν αναμονή βαρύγδουπων δηλώσεων , εκπληκτικών μεταρυθμιστικών σχεδιών; θέλω  μια πιο συναρπαστική εκδοχή, Ναι  μια κοινότητα μπορεί να ανταποκριθεί  μέσω της τέχνης σε ένα τραγικό γεγονός, με ένα αυθόρμητο συναισθηματικό ξέσπασμα.

Όπως και άλλες φυσικές ανθρώπινες προσπάθειες, η τέχνη κατακερματίστηκε, αποσχίστηκε και εν τέλει εμπορευματοποιήθηκε.Γενικά , η τέχνη δημιουργείται και πραγματοποιείται σε χώρους απομακρυσμένους από τη ζωή της κοινότητας και  είναι προσβάσιμη μόνο σε λίγους η΄  εάν είναι προσιτή σ’ ένα ευρύ κοινό, είναι  ασαφή τα όρια των δύο πραγματικοτήτων, της πραγματικότητας της καθημερινής ζωής και αυτής της φαντασίας.Η τέχνη έχει αποσπαστεί όχι μόνο από τη ζωή της κοινότητας αλλά και από την αρχική, εσωτερική ώθηση για δημιουργία, η οποία είναι υπερβατική και επισημαίνει την διπλή ταυτότητα και το παράδοξο της ανθρώπινης ύπαρξης στην τέχνη.

Εδώ λοιπόν στο σήμερα  πιστεύω οτι η τέχνη θα πρέπει να εισαχθεί ξανά στην αρχική της μορφή δηλαδή σαν  μια φυσική ανθρώπινη έκφραση της υπερβατικότητας,  οι άνθρωποι της τέχνης να  δημιούργησουν  «ξανά» την τέχνη προκειμένου να ξεπεράσουν τα ανθρώπινα όρια τους και να ξεφύγουν πια απο την ανάγκη να είναι τα αγαπημένα παιδιά μόνο για την κοινωνία της επιτυδευμένης τέχνης. Μια κοινή πορεία είναι καλύτερη απο μια μοναχική. Η τέχνη που μοιράζεται είναι μέρος της επιβεβαίωσης μας , να πάψουμε την παθητική δημιουργία ας γίνουμε οι εχθροί της ελίτ, άλλωστε κρατούμε στα χέρια μας την ίδια την πράξη  και η πράξη της παραγωγής της τέχνης είναι  ούτως η΄άλλως παραμορφωτική κάτι το οποίο είναι «συνηθισμένο» η΄ «άσχημο»  μεταμορφώνεται σε κάτι Εξαιρετικό. Κατά τη διαδικασία του μετασχηματισμού μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα αντικείμενο ομορφιάς. Αυτό το «νέο» αντικείμενο που θα δημιουργηθεί θα εμπεριέχει τις κατακριτέες ιδιότητες, αυτές τις σκιερές όψεις της ομορφιάς.... νομίζω ότι όσοι θέλουμε να ονοματιζόμαστε καλλιτέχνες/ δημιουργοί θα πρέπει να το κοινωνήσουμε άμεσα δίχως να φοβηθούμε οτι θα κατηγορηθούμε «για απλοϊκή έκφραση της ουσίας».


~Έλενα Τονικίδη, 
ψυχολόγος, εικαστικός art-therapist



 

EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ