Sunday, 26 February 2012

Cover Story | Κρίση τέχνας κατεργάζεται :: Σταυρούλα Παπαδάκη


TΟ Arts & Antiques στην έντυπη έκδοση του δημοσίευσε ένα αφιέρωμα με τίτλο “Πενία τέχνας κατεργάζεται”, με τα σχόλια εικαστικών που συνδιαλέγονται με την κρίση σε δύο επίπεδα. Το πρώτο είναι το επίπεδο επιρροής της κρίσης στις ζωές τους. Μπορεί ως καλλιτέχνες να το αντιμετωπίζουν διαφορετικά, με άλλα αποθέματα ψυχής ή ίσως όχι. Το δεύτερο επίπεδο επιρροής είναι είναι ο προβληματισμός αναφορικά με τον ρόλο που μπορεί να επιτελέσει η τέχνη και ο καλλιτέχνης για την ανάκαμψη από την κρίση, αφού αυτή -αποτελεί κοινή διαπίστωση- ότι είναι πρωτίστως κοινωνική, ηθική, βαθιά πολιτική, και λιγότερο οικονομική. Τον πλήρη πρόλογο του αφιερώματος μπορείτε να διαβάσετε ΕΔΩ

Κάθε μέρα στο εξής θα δημοσιεύουμε την άποψη/σχόλιο ενός εικαστικού, τη συνοδεία της φωτογραφίας του και ενός έργου του που σχετίζεται με την Κρίση και την εποχή της...

Ιστορικά, έχει αποδειχθεί ότι σε περιόδους οικονομικής και κοινωνικής κρίσης η τέχνη επαναστατικοποιείται και ως προς τη θεματογραφία της και ως προς τη φόρμα. Αυτή η ανατρεπτική διάθεση παρατηρήθηκε γιατί εκδηλώθηκε ταυτόχρονα με επαναστατικά κοινωνικά κινήματα της ίδιας εποχής. Χαρακτηριστικά παραδείγματα: ο εξπρεσιονισμός στη Γερμανία, ο σουρεαλισμός στη Γαλλία τον εικοστό αιώνα. Όσον αφορά την Ελλάδα σήμερα, τα παραπάνω στοιχεία είναι ανύπαρκτα ή προσεγγίζονται επιδερμικά, ενδεχομένως επειδή η τέχνη ακολουθεί την απάθεια και τη στασιμότητα της κοινωνίας. Ωστόσο από αυτή την άποψη η έστω λανθάνουσα αλληλεπίδραση κοινωνίας και τέχνης εξακολουθεί να υφίσταται. Ζώντας λοιπόν σε ένα τέτοιο περιβάλλον ο εικαστικός καλλιτέχνης, δημιουργεί και κινείται συνήθως κλεισμένος στο καβούκι του, όπως άλλωστε και η πλειοψηφία των πολιτών. Ταυτόχρονα αυτή καθεαυτή η διαδικασία της δημιουργίας μπλοκάρεται από το γεγονός ότι ο καλλιτέχνης δεν μπορεί να ζήσει από την τέχνη του. Επομένως μένει ανοιχτός ο δρόμος σ’ εκείνους που έχουν την πολυτέλεια να «κάνουν τέχνη» χωρίς το άγχος της επιβίωσης – σύνηθες φαινόμενο στην Ελλάδα. Ωστόσο πιστεύω ότι, όταν κάποιος έχει κάτι να πει, θα βρει τον τρόπο να το εκφράσει ή να το κοινοποιήσει, ειδικά σήμερα που τρο διαδίκτυο είναι μια χωρίς όρια γκαλερί και καθιστά τα εικαστικά έργα προσιτά σχεδόν σε όλους. Με αυτό τον τρόπο τορπιλίζεται σε μεγάλο βαθμό και η διαχρονική κρίση που δημιουργεί στην ελληνική τέχνη η δύναμη των προσωπικών σχέσεων και αλληλεξαρτήσεων, ανεβάζοντας συχνά τη μετριότητα στην κορυφή.


 

-Σταυρούλα Παπαδάκη, 
Ζωγράφος

EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ