Monday, 20 February 2012

Cover Story | Κρίση τέχνας κατεργάζεται :: Χρήστος Αλαβέρας


TΟ Arts & Antiques στην έντυπη έκδοση του δημοσίευσε ένα αφιέρωμα με τίτλο “Πενία τέχνας κατεργάζεται”, με τα σχόλια εικαστικών που συνδιαλέγονται με την κρίση σε δύο επίπεδα. Το πρώτο είναι το επίπεδο επιρροής της κρίσης στις ζωές τους. Μπορεί ως καλλιτέχνες να το αντιμετωπίζουν διαφορετικά, με άλλα αποθέματα ψυχής ή ίσως όχι. Το δεύτερο επίπεδο επιρροής είναι είναι ο προβληματισμός αναφορικά με τον ρόλο που μπορεί να επιτελέσει η τέχνη και ο καλλιτέχνης για την ανάκαμψη από την κρίση, αφού αυτή -αποτελεί κοινή διαπίστωση- ότι είναι πρωτίστως κοινωνική, ηθική, βαθιά πολιτική, και λιγότερο οικονομική. Τον πλήρη πρόλογο του αφιερώματος μπορείτε να διαβάσετε ΕΔΩ

Κάθε μέρα στο εξής θα δημοσιεύουμε την άποψη/σχόλιο ενός εικαστικού, τη συνοδεία της φωτογραφίας του και ενός έργου του που σχετίζεται με την Κρίση και την εποχή της...

Η κρίση, ως γενικότερη έννοια, αποτελεί για την τέχνη ένα από τα σημαντικότερα θέματα. Στα έργα τέχνης συναντάμε την κρίση σε κάθε της μορφή καθώς ο δημιουργός ενός έργου τέχνης διαβλέπει μέσα από κάθε κατάσταση μελλούμενα, επιπτώσεις, επιδράσεις, βαθύτερες σημασίες και η κάθε κίνηση και παράσταση ενέχει στοιχεία από το “μετά” και το “πριν”, πράγμα που προσδίδει δραματικότητα σ’ αυτό καθαυτό το έργο. Έτσι, με τη σειρά του, το έργο τέχνης γίνεται μέσο ευαισθητοποίησης, προβληματισμού και ενεργοποίησης συναισθημάτων και σκέψεων. Οι δυνατότητες που παρέχει το έργο τέχνης είναι μία προσφορά για την ανθρώπινη ψυχή που η χρησιμότητα της είναι εξίσου μεγάλης σημασίας σε κάθε εποχή και συγκυρία, καθώς η βαθύτερη κρίση της ύπαρξης γρατζουνάει, θωπεύει, χτυπά απροειδοποίητα οποιαδήποτε στιγμή, στον ύπνο ή στον ξύπνιο. Μέσα από την Τέχνη η φαντασία μας ενεργοποιείται και χαρίζει στις σκέψεις μας τα μακρύτερα και ωραιότερα ταξίδια, και -το σημαντικότερο όλων- ανοίγει τους δρόμους που οδηγούν στην γνώση. Στη παρούσα πολυσυζητημένη κρίση η τέχνη φαίνεται να περιθωριοποιείται ολοένα και περισσότερο, καθώς οι λύσεις που προτείνονται έχουν αριθμητικό χαρακτήρα, και περιοριστικό της ελευθερίας και της φαντασίας, του αυτοσχεδιασμού και κάθε δραστηριότητας που κινείται εκτός των περιοριστικών πλαισίων. Οι περιορισμοί φέρνουν κι άλλους περιορισμούς, η μία φτώχεια φέρνει την άλλη φτώχεια και ο “ελεύθερος άνθρωπος” φαντάζει σα να μη συνεργάζεται με αυτό που καθαγιάζεται ως “κοινός σκοπός” και έχει ως στόχο κάποιους ψυχρούς αριθμούς. Η οικονομική κρίση, έτσι όπως μας παρουσιάζεται, αφήνει περιθώρια να σκεφτούμε ότι εμπεριέχει στοχεύσεις που έχουν να κάνουν με την χειραγώγηση της σκέψης, της ελεύθερης βούλησης και της φαντασίας. Όσο οι ειδικοί περί τα οικονομικά αυξάνονται, η οικονομική κρίση αναπαράγεται. Η τέχνη δεν μπορεί να περιοριστεί σε αριθμούς γιατί επεκτείνεται στο φαντασιακό και είναι δημιουργική. Η “ανάπτυξη” που προτείνεται θα είχε να ευεργετηθεί τα μέγιστα από την Τέχνη, αν περιλάμβανε και την ανάπτυξη της δημιουργικής σκέψης. Μπορεί να αντιτείνει κανείς ότι παρά τις μεγάλες αντιξοότητες που αντιμετωπίζει σήμερα ο χώρος της τέχνης η κρίση θα αποτελέσει αφορμή για τη δημιουργία σημαντικών έργων και ίσως να μην είναι λαθεμένη η άποψη αυτή. Ωστόσο το έργο τέχνης δεν είναι κάτι το αυθύπαρκτο, ούτε η καλλιτεχνική δημιουργία μπορεί να περιστρέφεται συνεχώς γύρω από από ένα ζήτημα. Αντίθετα, εισχωρώντας στα βαθύτερα αίτια θα πρέπει να βρει τις ρίζες, συνδέσεις, σχέσεις που θα το εντάξουν στο διηνεκές, όταν η παρούσα συγκυρία γίνει πεπερασμένη. Μόνο με αυτούς τους όρους μπορούμε να μιλήσουμε για μια τέχνη που δίνει νόημα στην ανθρώπινη ύπαρξη. Αν αυτό γίνει αντιληπτό, νομίζω ότι δεν θα χρειάζεται να μιλάμε για την κρίση. Ως απόδειξη, ας δούμε όλοι τις συνθήκες υπό τις οποίες η τέχνη έδωσε τα καλύτερα δείγματα της.






-Χρήστος Αλαβέρας, 
Ζωγράφος

EDITO Οκτωβρίου 2016 | Το Αύριο και το Σήμερα της Τέχνης στην Ελλάδα

Γιώργος Καραφωτιάς, Άτιτλος πίνακας, Λάδι σε καμβά.
H Ελλάδα παρουσιάζει πλέον σημαντικό καλλιτεχνικό δυναμικό στις εικαστικές τέχνες, το οποίο δυστυχώς παραμένει υποπροβεβλημένο, σε σύγκριση με άλλα είδη καλλιτεχνικής παραγωγής. Συν τω χρόνω οι νέοι Έλληνες καλλιτέχνες διαμορφώνουν αυτό που ονομάζουμε νέα Ελληνική εικαστική ταυτότητα. Το ζήτημα τώρα είναι η επαρκής υποστήριξη της. Μέσα σε μια εξαιρετικά μικρή και καθόλου αναπτυγμένη αγορά, οι νέοι έλληνες εικαστικοί  καλλιτέχνες συχνά ασφυκτιούν.

- "Κρίση",  θα πείτε και θα γυρίσετε στο άλλο πλευρό. Εδώ όμως θα έχετε κάνει μεγάλο λάθος, και ο ύπνος σας δεν πρέπει να είναι καθόλου γαλήνιος, διότι σύντομα θα αντικρύσετε μία στείρα έρημο, και, το χειρότερο είναι, πως δεν θα πρόκειται για έναν εφιάλτη, αλλά για μια πραγματικότητα χωρίς προηγούμενο. Μάλιστα, αυτό το ενδεχόμενο καθίσταται πιο τραγικό, αν αναλογιστείτε  την ποιοτική αναβάθμιση των νεότερων Ελλήνων καλλιτεχνών. Σε αυτή έχουν συμβάλει τόσο οι Σχολές Καλών Τεχνών της χώρας, και νεότεροι σε ηλικία καθηγητές που είναι μέλη ΔΕΠ και διαδάσκοντες, όσο και ιδιωτικά ιδρύματα με σημαντική δράση με υποτροφίες και προγράμματα, που βελτίωσαν θεαματικά τις "παραστάσεις", το γνωσιακό και το εμπειρικό επίπεδο των νέων Ελλήνων καλλιτεχνών.

Μόλις όμως οι σπουδές ολοκληρωθούν, ο νέος Έλληνας εικαστικός καλλιτέχνης έχει να αντιμετωπίσει μία ζοφερή πραγματικότητα. Ο χώρος της τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει τους μηχανισμούς να προβάλλει νέο και μη ήδη εγκαθιδρυμένο περιεχόμενο από την πρώτη δεκαετία της χιλιετίας και εξής. Οι ελάχιστες χιλιάδες αποδεδειγμένοι φιλότεχνοι, και οι λίγες εκατοντάδες μικρότεροι ή μεγαλύτεροι, πλην όμως σοβαροί συλλέκτες, δεν επαρκούν για να συντηρήσουν, πόρρω δε μάλλον, για να αναπτύξουν την εγχώρια αγορά. Αυτό που προβάλλεται ως εκλεκτικισμός από πολλούς, είναι πρόφαση εν αμαρτίαις και όχι επιλογή: η κεντρική σκηνή της Τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει ισχυρό έρεισμα σε "λίγους και καλούς", αλλά  μικρή αποδοχή από όλους. Ελθούσης της κρίσης η αγορά δεν στέναξε, διότι δεν πρόλαβε ούτε στεναγμό να βγάλει! Άλλωστε, ήταν ήδη ημιθανής χτυπημένη από την διεθνοποίηση των αγορών, την αυξημένη προσβασιμότητα όσων πραγματικά αναζητούν και συλλέγουν τέχνη σε πηγές στο εξωτερικό, και βρίσκουν πληροφορίες στο διαδίκτυο. Εδώ και 5-7 χρόνια είναι πανεύκολο να εντοπίσεις εκλεκτή τέχνη στο Facebook, στην πλατφόρμα Saatchi, στο Behance Network ή/και αλλού, να μάθεις και να κανονίσεις την επίσκεψη σου στις μεγαλύτερες Art Fairs του  κόσμου, να αποκτήσεις τέχνη είτε για ευχαρίστηση, είτε ως επενδυτικό αγαθό, ορθολογικά τεκμηριωμένη και επαρκώς πιστοποιημένη.

Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ.