Tuesday, 22 November 2011

Τα must της Τέχνης σε Αθήνα & Θεσσαλονίκη [έντυπη έκδοση]

Σειρά από πολύ ενδιαφέροντα γεγονότα και εκθέσεις στην εικαστική σκηνή τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, περισσότερο ή λιγότερο “κοντά” μας συμβαίνουν αυτό τον καιρό. Ξεκινώντας από τη Θεσσαλονίκη, η ζωή δεν σταματά όταν σβήνουν τα φώτα του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της πόλης, κάθε άλλο, ενώ, στην Αθήνα, τα καλλιτεχνικά δρώμενα -επηρεασμένα το δίχως άλλο από τη κρίση- μπορεί να είναι λιγότερα σε αριθμό από άλλες χρονιές, είναι όμως ξεχωριστά και εκλεκτά.

Το απόλυτο “must” της εποχής είναι να μη χάσετε την έκθεση “Goya & Beethoven στο Τελλόγλειο”, και, βεβαίως, όταν θα την επισκεφτείτε, να ανεβείτε μέχρι το τελευταίο επίπεδο του εκθεσιακού χώρου και να δείτε τη “συνομιλία” που διαμορφώνεται μεταξύ έργων φοιτητών της Καλών Τεχνών του ΑΠΘ με την έκθεση -μερικά από αυτά είναι μικρά αριστουργήματα. Στην έκθεση Goya παρουσιάζονται συνολικά 211 χαρακτικά του δημιουργού, με πλήρεις τις τέσσερις σειρές του: Τα Καπρίτσια, τα Δεινά του Πολέμου, οι Ταυρομαχίες και οι Παροιμίες. Τα χαρακτικά προέρχονται από τη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου. Επίσης, προστίθενται έξι ελαιογραφίες από το Μουσείο Καλών Τεχνών του Bilbao, τα οποία δίνουν μια εικόνα για την εποχή και τη θεματογραφία του. Σημειώνεται πως η έκθεση συμπληρώνεται από το Αρχείο Σπητέρη του Τελλογλείου, από όπου ένα πολύτιμο υλικό από εφημερίδες και περιοδικά του γαλλικού Τύπου στον 20ο αι. δημιουργούν το υπόβαθρο για το περιεχόμενο της διοργάνωσης. Ως προς το “μουσικό” μέρος του τίτλου, Ο Beethoven… ήρθε στο Τελλόγλειο σε μία έκθεση για τον τιτάνα της μουσικής. Σ΄ αυτήν παρουσιάζονται για πρώτη φορά πρωτότυπες παρτιτούρες του τιτάνα της κλασικής μουσικής, καθώς και χειρόγραφα, επιστολές, τετράδια επικοινωνίας, αλλά και το ακουστικό του συνθέτη, τα οποία προέρχονται από το Beethoven- Ηaus της Βόννης. Οι δύο -ουσιαστικά- παράλληλες εκθέσεις θα διαρκέσουν μέχρι τις 29 Ιανουαρίου.

Άλλη εξαιρετική έκθεση στη Θεσσαλονίκη αυτό τον καιρό είναι αυτή με τίτλο “Σπύρος Στάβερης: Ένας Κόσμος χωρίς Περιθώρια” στο Μουσείο Φωτογραφίας, η οποία δεν χρειάζεται συστάσεις, απλά την επισήμανση ότι μάλλον θα πρέπει να βιαστείτε για να τη προλάβετε, αφού, ολοκληρώνεται στις 4 Δεκεμβρίου 2011.

Εξάλλου, αξίζει προσοχής η εξαιρετική ατομική έκθεση του γνωστού σε όσους ασχολούνται με τα εικαστικά πράγματα στη Θεσσαλονίκη Ντίνου Γιωτόπουλου, στον όμορφο και επιβλητικό εκθεσιακό χώρο Τέχνης της Φιλοπτώχου Αδελφότητος Ανδρών Θεσσαλονίκης (ΦΑΑΘ, Αγ. Σοφίας 38, Κέντρο), με τίτλο “Αποτυπώματα Ψυχής”. Επισημαίνει χαρακτηριστικά στον κατάλογο της έκθεσης που προλογίζει μεταξύ άλλων ο καθηγητής και έξοχος χαράκτης Ξενής Σαχίνης, για το έργο του εικαστικού: “Από το επίπεδο της βούλησης εως το επίπεδο της “αποτύπωσης” του καλλιτέχνη και της εντύπωσης του θεατή μεσολαβεί το στάδιο της πραγμάτωσης του έργου. Σε αυτό το στάδιο, λοιπόν, φαίνεται η δεινότητα της μεθόδου που χρησιμοποιεί και οι προσωπικές ικανότητες του καλλιτέχνη, οι οποίες τον οδηγούν στην ορθή εικαστική διατύπωση των ιδεών του”. Ο Ντίνος Γιωτόπουλος -δάσκαλος, εικαστικός και δημοσιογράφος- γεννήθηκε το 1957 στη Λάρισα, έχει διατελέσει πρόεδρος του ΣΕΖΘΒΕ, είναι μέλος του ΕΕΤΕ και του ΣΚΕΤΒΕ, έχει τιμηθεί με μεγάλη σειρά βραβείων για τη προσφορά του στην Τέχνη, και παρουσιάζει την εκπομπή “Εικαστικοί Δημιουργοί”  από τη συχνότητα του “TV Εγνατία” η οποία επί πολλά χρόνια προβάλλει με συνέπεια του ανθρώπους της τέχνης και του πολιτισμού στη Β. Ελλάδα. Η έκθεση θα διαρκέσει από τις 15 μέχρι της 30 Νοεμβρίου.

ΑΝ βρεθείτε στην πρωτεύουσα αυτόν τον καιρό, μη παραλείψετε να επισκεφτείτε την έκθεση του Τέτση στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Θα έχετε την ευκαιρία να δείτε 18 νέα έργα του, εμπνευσμένα από την ισόβια σχέση του με το τοπίο και τη φύση. Εκτός από λάδια και τέμπερες, εκτίθενται και μαυρόασπρα χαρακτικά. Παρουσιάζονται επίσης και παλιότερα έργα, αλλά λιγότερο γνωστά, που ανήκουν τόσο στον καλλιτέχνη όσο και σε συλλέκτες, καθώς και ορισμένα εννοιολογικά συγγενή έργα, δάνεια της Εθνικής Πινακοθήκης. Ευχάριστη έκπληξη αποτελεί και η έκθεση – αφιέρωμα στον Ευθύμη Βαρλάμη που φιλοξενεί το Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας (εως τις 11 Δεκεμβρίου), ενώ μέχρι την ίδια ημερομηνία θα διαρκέσει και η έκθεση με τίτλο “Ο κόσμος του Οδυσσέα Ελύτη: Ποίηση και ζωγραφική” στο “Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. και Μ. Θεοχαράκη”. 


EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ